Rodonit
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 221–222-b. — ziyouz.com
Rodonit (yun. rhodon — atirgul) — silikatlar sinfining vollastonitrodonit guruhiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi CaMns [Si5Ol5]. Tarkibi: 54,15% MpO va 45,85% SiO2. Tabiiy R. tarkibida 14,5% gaça ĞeO (ferrodonit), 2—9% gaça Sa, Mg, A1 va Zn (foulerit) bölişi mumkin. Kristallari (tabletkasimon, prizmasimon) juda kam uçraydi; odatda, mayda donali yoki ziç monolit massalar va agregatlar. Rangi qöşimçalariga qarab puşti, qönğirqizğiş, sarğişdan to kulranggaça, nuraş jarayonida qoragaça özgargan bölişi mumkin. Yaltiroqligi şişasimon. Qattiqligi 5,5—6,5. Ziçligi 3,5—3,7 g/sm3. Oson nurab, kora yoki töq qönğir marganets gidrooksili (vernadit) va kremniy gidrooksilini hosil qiladi. R. past trali regional va kontakt metamorfizm jarayonlari natijasida hosil böladi, ba'zan pegmatitlar tarkibida uçraydi. Mineral yöldoşlari psilomelan, rodoxrozit, spessartin va kvars. Yirik R. konlari: Şvetsiya, Buyuk Britaniya, Italiya, XAPJ Hindiston, AQŞ, SultonUvays (Özbekiston), Oltintopkan (Tojikiston)da. R. qurilişda qoplamabezak toş sifatida işlatiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОДОНИТ (юн. rhodon — атиргул) — силикатлар синфининг волластонитродонит гуруҳига мансуб минерал. Кимёвий таркиби CaMns [Si5Ol5]. Таркиби: 54,15% МпО ва 45,85% SiO2. Табиий Р. таркибида 14,5% гача ҒеО (ферродонит), 2—9% гача Са, Mg, A1 ва Zn (фоулерит) бўлиши мумкин. Кристаллари (таблеткасимон, призмасимон) жуда кам учрайди; одатда, майда донали ёки зич монолит массалар ва агрегатлар. Ранги қўшимчаларига қараб пушти, қўнғирқизғиш, сарғишдан то кулранггача, нураш жараёнида қорагача ўзгарган бўлиши мумкин. Ялтироқлиги шишасимон. Қаттиқлиги 5,5—6,5. Зичлиги 3,5—3,7 г/см3. Осон нураб, кора ёки тўқ қўнғир марганец гидрооксили (вернадит) ва кремний гидрооксилини ҳосил қилади. Р. паст трали регионал ва контакт метаморфизм жараёнлари натижасида ҳосил бўлади, баъзан пегматитлар таркибида учрайди. Минерал йўлдошлари псиломелан, родохрозит, спессартин ва кварц. Йирик Р. конлари: Швеция, Буюк Британия, Италия, XAPJ Ҳиндистон, АҚШ, СултонУвайс (Ўзбекистон), Олтинтопкан (Тожикистон)да. Р. қурилишда қопламабезак тош сифатида ишлатилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.