Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rok musiqa

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 229–230-b. — ziyouz.com

    Rok musiqa (ing. rock music — roknroll sözidan) — ommabop musiqa turi. 1950-y.larda AQŞda tijoratköngiloçar san'atining yangi (roknroll) şakli sifatida yuzaga kelgan (B.Xeyli, F. Domino, E. Presli, Ç. Berri). Öşa davrda keng tarqalgan «şirin ohang» qöşiqlar (F. Sinatra va b.) ga qarşi ölaroq R.m.da jöşqin ritm, baland tovuş (dinamika), ğayratli va ehtirosli kuylaş uslubi, quşiq matnlarida qöpol (adabsiz) iboralar keng örin olgan. R.m. ansambllar tarkibi asosini yakka xonanda, elektr (solo, ritm va bas) gitaralar va urma çolğular taşkil etadi. Ijro uslubi, ayniqsa, elektrogitaraning jarangdor, kuçli va ta'sirli ovozi, keng texnik va ifodaviy imkoniyatlar yordamida şakl topgan (J. Xendriks, R. Blekmor va b.). 60-y. lardan R.m. Amerika va Yevropa yoşlarining jamiyatdagi iqtisodiy, siyosiy va axloqiy qadriyatlarga qarşi ijtimoiy (bitniklar, xippi, keyinçalik panklar va b.) harakatlarning ma'naviy asosi sifatida yirik madaniy jarayon bölib rivoj topgan. Bu davrda Yevropa (jumladan, Angliya) guruhlari («The Beatles», «Rolling Stones» va b.) P.m. taraqqiyotiga alohida hissa köşgan. Tarixiy rivoji jarayonida R.m. bir neça uslub va yunalişlarga ega bölgan. «Xardrok» («oğir, qattiq rok» — «Led Zeppelin», «Black Sabbath», «Scorpions», «Nazareth» va b.), «xevi metal» («oğir metall» yoki «oğir qurollar» — «Black Sabbath», «Deep Purple», «Led Zeppelin», «Metallica», «Rammstein»), «psixodelik rok» («Pink Floyd» va b.), «artrok» (mumtoz musiqa namunalariga asoslangan rok — «Deep Purple», «Urian Heep», «Queen» va b.), «folkrok» (Bob Dilan va b.), «glemrok» («jozibali, yoqimli rok» — «Kiss», E. Kuper va b.), «pankrok» («yomon, yaramas rok» — «Sex Pistols» kabi) va b. Özbekistonda birinçi R. m. guruhlari 1960-y.larning 2-yarmida paydo bölgan («Kiberglar», 1967, «Sigma», 1968 va b.). Ular repertuaridan Yevropa R.m. namunalari b-n birga qayta işlangan özbek xalq kuylari, Özbekiston kompozitorlari asarlari xam örin olgan. 1970-y. larda asosan, folkrok («Yalla», «Kvazarlar», «Navo» va b.), jazrok («Sintez», «Inter», «Sato» va b.), keyinçalik xevimetal («Reys 09», «Daumetal») kabi va b. uslublar rivoj topgan.

    Olimjon Bekov.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    РОК МУСИҚА (инг. rock music — рокнролл сўзидан) — оммабоп мусиқа тури. 1950-й.ларда АҚШда тижораткўнгилочар санъатининг янги (рокнролл) шакли сифатида юзага келган (Б.Хейли, Ф. Домино, Э. Прэсли, Ч. Берри). Ўша даврда кенг тарқалган «ширин оҳанг» қўшиқлар (Ф. Синатра ва б.) га қарши ўлароқ Р.м.да жўшқин ритм, баланд товуш (динамика), ғайратли ва эҳтиросли куйлаш услуби, қушиқ матнларида қўпол (адабсиз) иборалар кенг ўрин олган. Р.м. ансамбллар таркиби асосини якка хонанда, электр (соло, ритм ва бас) гитаралар ва урма чолғулар ташкил этади. Ижро услуби, айниқса, электрогитаранинг жарангдор, кучли ва таъсирли овози, кенг техник ва ифодавий имкониятлар ёрдамида шакл топган (Ж. Хэндрикс, Р. Блэкмор ва б.). 60-й. лардан Р.м. Америка ва Европа ёшларининг жамиятдаги иқтисодий, сиёсий ва ахлоқий қадриятларга қарши ижтимоий (битниклар, хиппи, кейинчалик панклар ва б.) ҳаракатларнинг маънавий асоси сифатида йирик маданий жараён бўлиб ривож топган. Бу даврда Европа (жумладан, Англия) гуруҳлари («The Beatles», «Rolling Stones» ва б.) P.m. тараққиётига алоҳида ҳисса кўшган. Тарихий ривожи жараёнида Р.м. бир неча услуб ва йуналишларга эга бўлган. «Хардрок» («оғир, қаттиқ рок» — «Led Zeppelin», «Black Sabbath», «Scorpions», «Nazareth» ва б.), «хэви метал» («оғир металл» ёки «оғир қуроллар» — «Black Sabbath», «Deep Purple», «Led Zeppelin», «Metallica», «Rammstein»), «психоделик рок» («Pink Floyd» ва б.), «артрок» (мумтоз мусиқа намуналарига асосланган рок — «Deep Purple», «Urian Heep», «Queen» ва б.), «фолкрок» (Боб Дилан ва б.), «глэмрок» («жозибали, ёқимли рок» — «Kiss», Э. Купер ва б.), «панкрок» («ёмон, ярамас рок» — «Sex Pistols» каби) ва б. Ўзбекистонда биринчи Р. м. гуруҳлари 1960-й.ларнинг 2-ярмида пайдо бўлган («Киберглар», 1967, «Сигма», 1968 ва б.). Улар репертуаридан Европа Р.м. намуналари б-н бирга қайта ишланган ўзбек халқ куйлари, Ўзбекистон композиторлари асарлари хам ўрин олган. 1970-й. ларда асосан, фолкрок («Ялла», «Квазарлар», «Наво» ва б.), жазрок («Синтез», «Интер», «Сато» ва б.), кейинчалик хэвиметал («Рейс 09», «Дауметал») каби ва б. услублар ривож топган.

    Олимжон Беков.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.