Romanov saroyi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 236–237-b. — ziyouz.com
Romanov saroyi ROMANOV SAROYI, Knyaz Roma novning saroy va ov qörğoni — Toşkentdagi me'moriy yodgorlik. RomanVizantiya me'morligi uslublaştirilib, ovçilar qörğoniga öxşatib qurilgan (1883—1906, me'mori A. Benua va V. Geynselman). 1907 y.da hovli atrofi metall panjara b-n öralib, otxona, xizmatçilar uyi barpo etilgan. Hovlida ohu, ot haykallari örnatilgan. R.s. P — tarxdi, 2 asosiy qism va binoning boş tarziga börttirib işlangan portik (peşayvon)dan iborat. Boş tarzining markazidagi xona 2 qavatli, tomi gumbazli, 4 burçagiga bezakli nayzasimon minoralar işlangan. Uyning pastki qismini ravoqli omborxona va xöjalik xonalari egallagan. 1qavatdaknyazning qaşamatli uyi, qabulxona joylaşgan. Klraverişdagi vestibyul orqali mehmonxonaga ötilgan. Yon qanotidagi aylanma zinadan 2qavatdagi unça katta bölmagan xonaga, undan boloxonaga ötiladi. Boloxonaning 2 yoniga ovçi it haykali işlangan. Vestibyulning 2 tomonidagi xonalar oynavand bölib, markazdagi xonalar b-n özaro boğlangan. Ğarbiy burçagidagi gumbazli xona «şarqona», şarqiy qanotidagi xona (zal) «yevropaça» bezatilgan. Boş tarzidagi derazalar ravokli gotika uslubida işlangan. Şarqiy zalni bezaşda Namangan, Buxoro, Samarqand, Toşkent ustalari qatnaşgan. R.yeda dastlab Turkiston xalq un-ti muzeyi, keyinçalik Respublika markaziy badiiy muzeyi (1924), Respublika pionerlar saroyi (1934—80), Özbekiston zargarlik san'ati buyumlari muzeyi (198093) joylaşgan. 1993 y.dan ta'mirlanib, Taşqi işlar vazirligining qabul marosimlarini ötkaziş uçun moslaştirilgan. ROMANOV QÖY ZOTI — pöstinbop teri beradigan dağal junli köy zoti. 18-a.da Yaroslavl guberniyasi (Rossiya)ning Volgaböyi hududlarida mahalliy şim. kalta dumli qöylardan xalq seleksiyasi asosida yaratilgan. Qöçqorlarining tirik vazni 65—70, sovliklariniki 45—55 kg. Qöçqorlaridan 2—3 kg, sovliqlaridan 1,5—1,7 kg jun olinadi. Juni uz. 3—8 sm. Junidan kigiz etik (piyma) bosiladi. R.q.z.ning jun qoplamida qiltiq tolaga nisbatan tivit tolalar köp, örtaça nisbati 1:5, 1:6. Tivit tolasining uzunligi böyiça qiltiq toladan köp bölgani uçun jun qoplami oşlangan terida yotib (yassilanib) qolmaydi. R.q.z.ning eng muhim xislati ular tabiatan tuğma serpuştdir. 100 qöydan örtaça 225—235 qözi olinadi. Ayrimlari 4 ta, hatto 6 tagaça qözi tuğadi.
20-a.ning 80-y.larida R.q.z. qoraköl qöylari puştini oşiriş maqsadlarida Özbekiston qorakölçilik i.t. in-tida örganilgan. Qoraköl sovliqlarini R.q.z. qöçqorlari b-n çatiştirişda e'tiborga loyiq natijalar olingan, lekin tadkiqrtlar hali yakunlanmagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОМАНОВ САРОЙИ, Князь Рома новнинг сарой ва ов қўрғони — Тошкентдаги меъморий ёдгорлик. РоманВизантия меъморлиги услублаштирилиб, овчилар қўрғонига ўхшатиб қурилган (1883—1906, меъмори А. Бенуа ва В. Гейнцельман). 1907 й.да ҳовли атрофи металл панжара б-н ўралиб, отхона, хизматчилар уйи барпо этилган. Ҳовлида оҳу, от ҳайкаллари ўрнатилган. Р.с. П — тархди, 2 асосий қисм ва бинонинг бош тарзига бўрттириб ишланган портик (пешайвон)дан иборат. Бош тарзининг марказидаги хона 2 қаватли, томи гумбазли, 4 бурчагига безакли найзасимон миноралар ишланган. Уйнинг пастки қисмини равоқли омборхона ва хўжалик хоналари эгаллаган. 1қаватдакнязнинг қашаматли уйи, қабулхона жойлашган. Клраверишдаги вестибюль орқали меҳмонхонага ўтилган. Ён қанотидаги айланма зинадан 2қаватдаги унча катта бўлмаган хонага, ундан болохонага ўтилади. Болохонанинг 2 ёнига овчи ит ҳайкали ишланган. Вестибюлнинг 2 томонидаги хоналар ойнаванд бўлиб, марказдаги хоналар б-н ўзаро боғланган. Ғарбий бурчагидаги гумбазли хона «шарқона», шарқий қанотидаги хона (зал) «европача» безатилган. Бош тарзидаги деразалар равокли готика услубида ишланган. Шарқий зални безашда Наманган, Бухоро, Самарқанд, Тошкент усталари қатнашган. Р.еда дастлаб Туркистон халқ ун-ти музейи, кейинчалик Республика марказий бадиий музейи (1924), Республика пионерлар саройи (1934—80), Ўзбекистон заргарлик санъати буюмлари музейи (198093) жойлашган. 1993 й.дан таъмирланиб, Ташқи ишлар вазирлигининг қабул маросимларини ўтказиш учун мослаштирилган. РОМАНОВ ҚЎЙ ЗОТИ — пўстинбоп тери берадиган дағал жунли кўй зоти. 18-а.да Ярославль губернияси (Россия)нинг Волгабўйи ҳудудларида маҳаллий шим. калта думли қўйлардан халқ селекцияси асосида яратилган. Қўчқорларининг тирик вазни 65—70, совликлариники 45—55 кг. Қўчқорларидан 2—3 кг, совлиқларидан 1,5—1,7 кг жун олинади. Жуни уз. 3—8 см. Жунидан кигиз этик (пийма) босилади. Р.қ.з.нинг жун қопламида қилтиқ толага нисбатан тивит толалар кўп, ўртача нисбати 1:5, 1:6. Тивит толасининг узунлиги бўйича қилтиқ толадан кўп бўлгани учун жун қоплами ошланган терида ётиб (яссиланиб) қолмайди. Р.қ.з.нинг энг муҳим хислати улар табиатан туғма серпуштдир. 100 қўйдан ўртача 225—235 қўзи олинади. Айримлари 4 та, ҳатто 6 тагача қўзи туғади.
20-а.нинг 80-й.ларида Р.қ.з. қоракўл қўйлари пуштини ошириш мақсадларида Ўзбекистон қоракўлчилик и.т. ин-тида ўрганилган. Қоракўл совлиқларини Р.қ.з. қўчқорлари б-н чатиштиришда эътиборга лойиқ натижалар олинган, лекин тадкиқртлар ҳали якунланмаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.