Romans

Romans (ispança romanice — romança, roman tiliga oid) — kamer musiqa janri, çolğu jörligida yakkaxon xonanda ijrosiga muljallangan musiqiyşe'riy asar. Örta asrlar va Uyğoniş davrida paydo bölgan R. 18-a. oxirida keng tarqalgan va aslzodalarning nafis majlislarida ijro etilib kelgan madrigal (işqiy mavzudagi qofiyasiz şe'r) ruhidagi qöşiqlarni siqib çiqargan. R., asosan, kiçik hajmdagi, band tizimiga asoslangan, qisqa satrlardan iborat lirik şe'rlarga kuylangan. Yevropa xalqlari şe'riyatida Ş. Milvua, E. Parni, rus şe'riyatida esa V. A. Jukovskiy, A. S. Puşkin şe'riyatiga yozilgan R.lar, ayniqsa, maşhur bölgan. R. özbek şoirlari va kompozitorlari ijodiga ötgan asrning 40—50-y.larida rus R.lari ta'sirida kirib keldi. S. Yudakov va b. kompozitorlar A. S. Puşkinning özbek tiliga tarjima qilingan (Mas, «Kuylama, sohibjamol, mening oldimda») şe'rlariga R.lar yoza boşladilar. Şunday R.lardan söng özbek musiqasiga rus va Yevropa musiqiy janr hamda şakllarini olib kiriş jarayoni boşlangan. 50-y. larda Alişer Navoiy, Hofiz, Fuzuliy, Mukimiy ğazallariga ham yozilgan. M. Burhonov, S. Yudakov, M. Leviyev, I. Akbarov, S. Boboyev va b. kompozitorlarning Oybek, Hamid Olimjon, Uyğun, Zulfiya, Turob Tula şe'rlariga yozgan musiqalari R.ning eng yaxşi namunalaridan. Sönggi yillarda R. Abdullayev, M. Bafoyev, F. Alimov, D. Omonullayeva, H. Rahimov va b. kompozitorlar tomonidan Bobur, Nodira, Fitrat va Çölpon şe'rlariga yozilgan R.lar özbek romansiadasi taraqqiyotida yangi davr boşlanganidan şahodat beradi.