Rone Fransua Ogyust Roden
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 220–221-b. — ziyouz.com
Roden Rone Fransua Ogyust RODEN (Rodin) Rone Fransua Ogyust (1840.12.11, Parij — 1917.17.11, Myodon, Parij yaqinida) — fransuz haykaltaroşi; haykaltaroşlikda impressionizm asosçilaridan. Mikelanjelo, Donatello ijodini örgangan hamda gotika haykaltaroşligidan ilhomlangan. R. ijodiga xos bölgan dadillik, murakkab harakatlarni ifodalaşdagi jonlilik ilk asarlaridayoq namoyon böldi («Bronza asri», gips, 1877; «Kale fuqarolari» haykallar guruhi, bronza, 1895 va b.). 1880 y.dan umrining oxirigaça Dantening «Ilohiy komediya»si, antik afsonalar, bibliya rivoyatlari va b. ta'sirida «Dözax darvozasi» gorelyef kompozitsiyasi ustida işladi; mustaqil asarlar yaratdi («Mutafakkir», bronza, 1888 va b.). R.ning realistik portretlari («J.Dalu», 1883; «V. A.Motsart», 1910 va b.), monumen tal haykallari («V.Gyugo», 1886— 1900; «O.Balzak», 1887 va b.), inson gözalligi, sevgi mavzuidagi şoh asarlari («Bösa», 1886; «Mangu bahor», 1897 va b.) maşhur. R. ijodiga xos bölgan nur va soya keskinligi, şakllar tasviriyligi (ba'zan oquvçanligi) uni impressionizm asosçisiga aylantirdi. Asarlari, rasm va ofortlari, asosan, Parijdagi R. muzeyida saqlanadi. R. ijodi 20-a.da turli okimlarda ijod qilgan haykaltaroşlarga dadil ijodiy izlanişlariga turtki bergan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОДЕН (Rodin) Роне Франсуа Огюст (1840.12.11, Париж — 1917.17.11, Мёдон, Париж яқинида) — француз ҳайкалтароши; ҳайкалтарошликда импрессионизм асосчиларидан. Микеланжело, Донателло ижодини ўрганган ҳамда готика ҳайкалтарошлигидан илҳомланган. Р. ижодига хос бўлган дадиллик, мураккаб ҳаракатларни ифодалашдаги жонлилик илк асарларидаёқ намоён бўлди («Бронза асри», гипс, 1877; «Кале фуқаролари» ҳайкаллар гуруҳи, бронза, 1895 ва б.). 1880 й.дан умрининг охиригача Дантенинг «Илоҳий комедия»си, антик афсоналар, библия ривоятлари ва б. таъсирида «Дўзах дарвозаси» горельеф композицияси устида ишлади; мустақил асарлар яратди («Мутафаккир», бронза, 1888 ва б.). Р.нинг реалистик портретлари («Ж.Далу», 1883; «В. А.Моцарт», 1910 ва б.), монумен тал ҳайкаллари («В.Гюго», 1886— 1900; «О.Бальзак», 1887 ва б.), инсон гўзаллиги, севги мавзуидаги шоҳ асарлари («Бўса», 1886; «Мангу баҳор», 1897 ва б.) машҳур. Р. ижодига хос бўлган нур ва соя кескинлиги, шакллар тасвирийлиги (баъзан оқувчанлиги) уни импрессионизм асосчисига айлантирди. Асарлари, раcм ва офортлари, асосан, Париждаги Р. музейида сақланади. Р. ижоди 20-а.да турли окимларда ижод қилган ҳайкалтарошларга дадил ижодий изланишларига туртки берган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.