Rossiya fanlar akademiyasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 265–266-b. — ziyouz.com
Rossiya fanlar akademiyasi - Rossiya Federatsiyasining oliy ilmiy muassasasi. 1991 y. ta'sis etilgan. Tarixi 1724 y.da taşkil etilgan Peterburg FAdan boşlanadi. 1917—25 y.larda Rossiya FA, 1925—91 y.larda SSSR Fanlar akademiyasi (özbek olimlaridan O. Sodiqov akademiyaning haqiqiy a'zosi, S. Yunusov, P. Habibullayev, E. Yusupov muxbir a'zolari etib saylangan) deb nomlangan. Akademiya prezidiumi 1934 y.dan Moskvada. Özini özi boşqaradigan ilmiy taşkilot. Sobiq SSSR FA ning a'zolari va yangi saylangan akad.lar Rossiya FAning a'zolaridir. 440 dan ortiq haqiqiy, 600 dan ziyod muxbir a'zosi, 120 dan ortiq xorijiy a'zosi bor. Fan tarmoq va yönalişlari böyiça 18 bölimi (mat. umumiy fizika va astronomiya; yadro fizikasi; energetikaning fizikatexnika masalalari; informatika, hisoblaş texnikasi va avtomatlaştiriş; maşinasozlik, mexanika va boşkaruv jarayonlari masalalari; umumiy va texnik kimyo; noorganik materiallar fizikakimyosi va texnologiyasi; fiziologik faol birikmalar biokimyosi, biofizikasi va kimyosi; fiziologiya; umumiy biol.; geol., geofizika, geokimyo va toğkon fanlari; okeanologiya, atmosfera fizikasi va geogr.; tarix; falsafa va huquq; iktisodiyot; jahon iqtisodiyoti va xalqaro munosabatlar; adabiyot va til), mintaqaviy bölinmalari (Sibir, Ural, Uzoq Şarq) va ilmiy markazlari, 300 ga yaqin ilmiy muassasasi, 200 dan ziyod ilmiy kengaş, I.t. floti bor. Ilmiy adabiyotlar naşr etadi. Ilmiy kadrlar tayyorlaydi. Olimlarning ilmiy işlari uçun medallar va mukofotlar ta'sis etilgan. SSSR va Rossiya FAning akad. lari I.Ye. Tamm, I.M.Frank, P.A.Çerenkov, N.G.Basov, A.M.Proxorov, P.L.Kapitsa, N.N.Semyonov, I.P.Pavlov, A.I.Soljenitsin, M.A.Şoloxov, A.D. Saxarov, L. V. Kantoroviç, J. I. Alfyorov, AAAbrikosov, V.A.Ginzburg turli davrlarda Nobel mukofotiga sazovor bölişgan. Xalqaro ilmiy alokalar olib boradi. Prezidenta — Yu.S .Osipov (1991 y.dan).
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОССИЯ ФАНЛАР АКАДЕМИЯСИ - Россия Федерациясининг олий илмий муассасаси. 1991 й. таъсис этилган. Тарихи 1724 й.да ташкил этилган Петербург ФАдан бошланади. 1917—25 й.ларда Россия ФА, 1925—91 й.ларда СССР Фанлар академияси (ўзбек олимларидан О. Содиқов академиянинг ҳақиқий аъзоси, С. Юнусов, П. Ҳабибуллаев, Э. Юсупов мухбир аъзолари этиб сайланган) деб номланган. Академия президиуми 1934 й.дан Москвада. Ўзини ўзи бошқарадиган илмий ташкилот. Собиқ СССР ФА нинг аъзолари ва янги сайланган акад.лар Россия ФАнинг аъзоларидир. 440 дан ортиқ ҳақиқий, 600 дан зиёд мухбир аъзоси, 120 дан ортиқ хорижий аъзоси бор. Фан тармоқ ва йўналишлари бўйича 18 бўлими (мат. умумий физика ва астрономия; ядро физикаси; энергетиканинг физикатехника масалалари; информатика, ҳисоблаш техникаси ва автоматлаштириш; машинасозлик, механика ва бошкарув жараёнлари масалалари; умумий ва техник кимё; ноорганик материаллар физикакимёси ва технологияси; физиологик фаол бирикмалар биокимёси, биофизикаси ва кимёси; физиология; умумий биол.; геол., геофизика, геокимё ва тоғкон фанлари; океанология, атмосфера физикаси ва геогр.; тарих; фалсафа ва ҳуқуқ; иктисодиёт; жаҳон иқтисодиёти ва халқаро муносабатлар; адабиёт ва тил), минтақавий бўлинмалари (Сибирь, Урал, Узоқ Шарқ) ва илмий марказлари, 300 га яқин илмий муассасаси, 200 дан зиёд илмий кенгаш, И.т. флоти бор. Илмий адабиётлар нашр этади. Илмий кадрлар тайёрлайди. Олимларнинг илмий ишлари учун медаллар ва мукофотлар таъсис этилган. СССР ва Россия ФАнинг акад. лари И.Е. Тамм, И.М.Франк, П.А.Черенков, Н.Г.Басов, А.М.Прохоров, П.Л.Капица, Н.Н.Семёнов, И.П.Павлов, А.И.Солженицин, М.А.Шолохов, А.Д. Сахаров, Л. В. Канторович, Ж. И. Алфёров, АААбрикосов, В.А.Гинзбург турли даврларда Нобель мукофотига сазовор бўлишган. Халқаро илмий алокалар олиб боради. Президента — Ю.С .Осипов (1991 й.дан).
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.