Rovno viloyati
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 218–219-b. — ziyouz.com
Rovno viloyati — Ukraina tarkibidagi viloyat. Ukrainaning şimğarbida. 1939 y. 4 dek.da taşkil topgan. Mayd. 20,1 ming km2. Aholisi 1192,5 ming kişi (1997), asosan, ukrainlar, şuningdek, rus, belorus va b. millat vakillari ham yaşaydi. R.v.da 15 tuman, 9 şahar va 16 şaharça bor. Yirik şaharlari: Rovno, Dubno, Zdolbunov, Kostopol, Sarni. Markazi — Rovno ş.
R.v. yer yuzasi bir oz pastbaland tekislik. Viloyat şim. qismini Polesye payettekisligi, jan. qismini Volin qirlarining şarqiy qismi egallagan (eng baland joyi 342 m).
Iklimi mö'tadil kontinental. Yanv. ning örtaça trasi —3,8°, iyulniki 18,5°. Yillik yoğin 560—620 mm. Daryolari Pripyat va uning irmoqlari. Qora tuproq, sur tusli podzollaşgan, çimli podzol, botqoq, gilliqumloq tuproklar tarqalgan. Viloyat hududining 34%i örmon. Böri, tulki, qobon, los, börsiq, suvsar, tiyin, olaxurjun, zubr yaşaydi. Dare va köllarda baliq köp. Ondatra, yenotsimon it iqlimlaştirilgan.
Viloyat xöjaligida oziq-ovqat sanoati yetakçi örinda. 6 şakarqand, 2 spirt, 8 sabzavot quritişkonserva korxonalari, göşt k-ti işlab turibdi. Sanoat mahsulotlarining hajmi böyiça yengil sanoat ikkinçi örinda turadi. Rovno, Dubnoda tikuvçilik, töqimaçilik, trikotaj, poyabzal korxonalari joylaşgan. Maşinasozlik va metallsozlik korxonalarida traktor, q.x. maşinalari uçun ehtiyot qismlar işlab çiqariladi. Rovnoda elektrotexnika jihozlari, yuqori voltli elektron apparatura, Dubnoda har xil stanoklar işlab çiqariladigan korxonalar bor. Örmon, yoğoçsozlik va qoğoz sanoati korxonalari Sarni, Dubno, Ostrog, Vladimirets, Berezno, Rovno atroflarida joylaşgan. Quriliş materiallari sanoati, ayniqsa, sement, şifer va yiğma temirbeton i.ç. rivojlangan.
Q.x.ning asosiy tarmoklari: deqqonçilik va çorvaçilik. Ğalla, texnika ekinlari, sabzavotpoliz va kartoşka, yemxaşak ekinlari ekiladi. Çorvaçiligi sutgöştga ixtisoslaşgan. Krramolçilik, çöçqaçilik yetakçilik qiladi. Parrandaçilik va quyonçilik rivojlangan, qöy va eçki ham boqiladi.
T.y. uzunligi 579 km, avtomobil yöllari 7,8 ming km. R. havo yöllari orqali Moskva, Riga, Kiyev, Simferopol va Ukrainaning boşqa şaharlari b-n boğlangan, 2 oliy öquv yurti, Kiyev madaniyat in-tining madaniyma'rifiy f-ti, 2 muzey, musiqali drama teatri, 4 sanatoriy bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РОВНО ВИЛОЯТИ — Украина таркибидаги вилоят. Украинанинг шимғарбида. 1939 й. 4 дек.да ташкил топган. Майд. 20,1 минг км2. Аҳолиси 1192,5 минг киши (1997), асосан, украинлар, шунингдек, рус, белорус ва б. миллат вакиллари ҳам яшайди. Р.в.да 15 туман, 9 шаҳар ва 16 шаҳарча бор. Йирик шаҳарлари: Ровно, Дубно, Здолбунов, Костополь, Сарни. Маркази — Ровно ш.
Р.в. ер юзаси бир оз пастбаланд текислик. Вилоят шим. қисмини Полесье паеттекислиги, жан. қисмини Волинь қирларининг шарқий қисми эгаллаган (энг баланд жойи 342 м).
Иклими мўътадил континентал. Янв. нинг ўртача траси —3,8°, июлники 18,5°. Йиллик ёғин 560—620 мм. Дарёлари Припять ва унинг ирмоқлари. Қора тупроқ, сур тусли подзоллашган, чимли подзол, ботқоқ, гиллиқумлоқ тупроклар тарқалган. Вилоят ҳудудининг 34%и ўрмон. Бўри, тулки, қобон, лось, бўрсиқ, сувсар, тийин, олахуржун, зубр яшайди. Даре ва кўлларда балиқ кўп. Ондатра, енотсимон ит иқлимлаштирилган.
Вилоят хўжалигида озиқ-овқат саноати етакчи ўринда. 6 шакарқанд, 2 спирт, 8 сабзавот қуритишконсерва корхоналари, гўшт к-ти ишлаб турибди. Саноат маҳсулотларининг ҳажми бўйича енгил саноат иккинчи ўринда туради. Ровно, Дубнода тикувчилик, тўқимачилик, трикотаж, пойабзал корхоналари жойлашган. Машинасозлик ва металлсозлик корхоналарида трактор, қ.х. машиналари учун эҳтиёт қисмлар ишлаб чиқарилади. Ровнода электротехника жиҳозлари, юқори вольтли электрон аппаратура, Дубнода ҳар хил станоклар ишлаб чиқариладиган корхоналар бор. Ўрмон, ёғочсозлик ва қоғоз саноати корхоналари Сарни, Дубно, Острог, Владимирец, Березно, Ровно атрофларида жойлашган. Қурилиш материаллари саноати, айниқса, цемент, шифер ва йиғма темирбетон и.ч. ривожланган.
Қ.х.нинг асосий тармоклари: деққончилик ва чорвачилик. Ғалла, техника экинлари, сабзавотполиз ва картошка, емхашак экинлари экилади. Чорвачилиги сутгўштга ихтисослашган. Кррамолчилик, чўчқачилик етакчилик қилади. Паррандачилик ва қуёнчилик ривожланган, қўй ва эчки ҳам боқилади.
Т.й. узунлиги 579 км, автомобиль йўллари 7,8 минг км. Р. ҳаво йўллари орқали Москва, Рига, Киев, Симферополь ва Украинанинг бошқа шаҳарлари б-н боғланган, 2 олий ўқув юрти, Киев маданият ин-тининг маданиймаърифий ф-ти, 2 музей, мусиқали драма театри, 4 санаторий бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.