Röza

Röza (fors.) — islomdagi 5 ta rukn (majburiyat)dan biri. R. tutiş vaqti tong yorişmasdan avval boşlanib, kun botişiga qadar davom etadi. Bu vaqtda yeyiş, içiş, jinsiy yaqinlik qiliş, noma'qul işlardan tiyiliş zarur. Qur'onda Alloh Muhammad (sav)ga Qur'onni ramazon oyida vahiy qilib yuborgani, har yili şu oyda R. tutiş farzligi kayd etilgan (2:183—187). Islomga köra, ramazon oyida R. tutiş baloğat yoşiga yetgan, soğlom musulmonlarga farz kilingan. Homilador, emizikli ayollar, safarda yurganlar, oğir bemorlar, qiyin şaroitlarda işlovçilar R. tutişdan ozod etilgan, uni imkoniyat tuğilganda ado etişlariga ruxsat berilgan. R.ga toqati yetmaydigan keksalar, surunkali bemorlar R. örniga fidya sadaqasi berişi (bir miskinni bir marta töydirişi) mumkin. Agar bunga qodir bölmasa, Allohga istiğfor aytadi va duo qiladi. Har bir R.dor kişiga ramazon oyi davomida faqiru miskinlarga xayru ehson qiliş, barça yomon xulq va fe'lu atvorlardan, sökiniş, qarğaş kabi odatlardan saqlanib yuriş şart hisoblanadi. R. hijraning 2yili farz kilingan, deb sanaladi. Musulmonlar Oy taqvimiga rioya etganlari uçun R. yilning turli vaqtlariga töğri keladi. Şuningdek, boşqa vaqtlarda ham, çunonçi, rajab, şa'bon va muharram oylarida R. tutiş (Mas, aşuro R.si) ma'qul hisoblanadi. Ular turli xil muddat davom etadi. R. tutiş odati qad. dinlar va xalqlarda ham turli şakllarda mavjud bölgan.