Rözi Çoriyeviç Çoriyev
Manba: ÖzME, 9-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 148–149-b. — ziyouz.com
Çoriyev Rözi Çoriyeviç (1931.28.8, Şerobod tumani Poşxurd qişloği — 2004.18.9, Toşkent) — rangtasvir ustasi. Özbekiston BA faxriy akad. (1997). Özbekiston xalqrassomi (1987). Benkov nomidagi respublika rassomlik bilim yurti (1959) va Repin nomidagi Leningrad rassomlik, haykaltaroşlik va me'morlik inti (1965) ni tugatgan. 1966—73 y.lar Toşkent pedagogika intida dare bergan. 1990 y.dan Respublika bolalar ijodiyoti markazida badiiy rahbar. Ç. asarlarida ölka manzaralari, ötmişi va bugungi kuni, kişilarini yorqin böyoklarda katta mahorat bilan aks ettirgan. Ç. ijodi rangtasvirga milliy ruh, urfodatlar, zamondoşlar, maşhur namoyandalar obrazlari turkumini olib kirişi, qişloqlarda tasviriy san'at galereyalarini taşkil qilişi bilan alohida ahamiyatga ega. Portretlar («Zamondoşim», «Döstim portreti», «Kelin. Şohi sözana», «Fir'avn. Erkak portreti», «Boysunlik qariya», «Poşxurdlik qiz Barno», «Sayroblik çol», «Qiş. Avtoportret»), maişiy va tarixiy («Suhbat», «Xumson oqşomi», «Oltintopgan koni», «Nay. Çöpon bola», «Boysun», «Bahor. Şerobod manzarasi», «Boğlar» va b.) va ş.k. mavzulardagi asarlari maşxur. Ç. Özbekiston tasviriy san'atini tarğib qilişda fidoyilik körsatgan: uning taşabbusi va bevosita iştirokida Respublika bolalar ijodiyoti markazi, viloyatlar (Surxondaryo va b.)da tasviriy san'at muzeylari taşkil qilingan, yoş rassomlarga ğamxörlik körsatgan. 1969 y.dan Xalqaro körgazmalarda qatnaşib kelgan. Yevropa (Italiya, Şvetsiya, Gretsiya va b.), Osiyo, Afrika mamlakatlarida ijodiy safarda bölib, taassurotlari asosida qator asarlar yaratgan. Ç. haqida «Köngil kamalagi yoki Rözi Çoriyevni eslab...» filmi yaratilgan (2004). Ç. asarlari respublika va xorijiy mamlakatlarning muzeylari va xususiy töplamlarida saklanadi. «Çorvoq vodiysi», «Surxondaryo odamlari» asarlari turkumi uçun Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureata (1983). «Elyurt xurmati» ordeni bilan mukofotlangan (1998).
Ad.: Valiullina N., Rözi Çoriyev, T., 1983.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ЧОРИЕВ Рўзи Чориевич (1931.28.8, Шеробод тумани Пошхурд қишлоғи — 2004.18.9, Тошкент) — рангтасвир устаси. Ўзбекистон БА фахрий акад. (1997). Ўзбекистон халқрассоми (1987). Беньков номидаги республика рассомлик билим юрти (1959) ва Репин номидаги Ленинград рассомлик, ҳайкалтарошлик ва меъморлик инти (1965) ни тугатган. 1966—73 й.лар Тошкент педагогика интида даре берган. 1990 й.дан Республика болалар ижодиёти марказида бадиий раҳбар. Ч. асарларида ўлка манзаралари, ўтмиши ва бугунги куни, кишиларини ёрқин бўёкларда катта маҳорат билан акс эттирган. Ч. ижоди рангтасвирга миллий руҳ, урфодатлар, замондошлар, машҳур намояндалар образлари туркумини олиб кириши, қишлоқларда тасвирий санъат галереяларини ташкил қилиши билан алоҳида аҳамиятга эга. Портретлар («Замондошим», «Дўстим портрети», «Келин. Шоҳи сўзана», «Фиръавн. Эркак портрети», «Бойсунлик қария», «Пошхурдлик қиз Барно», «Сайроблик чол», «Қиш. Автопортрет»), маиший ва тарихий («Суҳбат», «Хумсон оқшоми», «Олтинтопган кони», «Най. Чўпон бола», «Бойсун», «Баҳор. Шеробод манзараси», «Боғлар» ва б.) ва ш.к. мавзулардаги асарлари машхур. Ч. Ўзбекистон тасвирий санъатини тарғиб қилишда фидойилик кўрсатган: унинг ташаббуси ва бевосита иштирокида Республика болалар ижодиёти маркази, вилоятлар (Сурхондарё ва б.)да тасвирий санъат музейлари ташкил қилинган, ёш рассомларга ғамхўрлик кўрсатган. 1969 й.дан Халқаро кўргазмаларда қатнашиб келган. Европа (Италия, Швеция, Греция ва б.), Осиё, Африка мамлакатларида ижодий сафарда бўлиб, таассуротлари асосида қатор асарлар яратган. Ч. ҳақида «Кўнгил камалаги ёки Рўзи Чориевни эслаб...» фильми яратилган (2004). Ч. асарлари республика ва хорижий мамлакатларнинг музейлари ва хусусий тўпламларида сакланади. «Чорвоқ водийси», «Сурхондарё одамлари» асарлари туркуми учун Ҳамза номидаги Ўзбекистон Давлат мукофоти лауреата (1983). «Элюрт хурмати» ордени билан мукофотланган (1998).
Ад.: Валиуллина Н., Рўзи Чориев, Т., 1983.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.