Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rub' ul-xoli

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 284-b. — ziyouz.com

    Rub' ul-xoli RUB' UL-XOLI, ar-Rub' ul-Xoli [(arab. — çoraksayxon yer (yarim orolga nisbatan)] — Arabiston ya.o.ning jan. şarqiy qismidagi qumli çöl. Yarim orolning ğarbiy, jan. va şarqiy sohillari böylab çözilgan toğlar oraliğidagi tektonik botiqda. Mayd. 650 ming km2 (Yer yuzidagi eng yirik çöllardan biri). Yer yuzasi tekis, balandligi şarqiy qismida 100— 200 m, ğarbida 500—1000 m. Hududining 80% köçma qum barxanlari, jöyak va uyumlardan iborat. Şarqida keng şörxoklar, qum maydonlari oraliğida toşloqlar bor. Yillik yoğin 50 mm dan kam, bir neça yillar umuman yoğmasligi mumkin. Doimiy oqar suvi yöq, grunt suvi juda çuqur. Ösimliklar (yantoq, şöra va b.) pastqam joylarda ösadi. Aholisi, asosan, köçmançi arablar. Tuya boqiladi. Çölning çekkalarida ahyonahyonda vohalar uçraydi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    РУБЪ УЛ-ХОЛИ, ар-Рубъ ул-Холи [(араб. — чораксайхон ер (ярим оролга нисбатан)] — Арабистон я.о.нинг жан. шарқий қисмидаги қумли чўл. Ярим оролнинг ғарбий, жан. ва шарқий соҳиллари бўйлаб чўзилган тоғлар оралиғидаги тектоник ботиқда. Майд. 650 минг км2 (Ер юзидаги энг йирик чўллардан бири). Ер юзаси текис, баландлиги шарқий қисмида 100— 200 м, ғарбида 500—1000 м. Ҳудудининг 80% кўчма қум барханлари, жўяк ва уюмлардан иборат. Шарқида кенг шўрхоклар, қум майдонлари оралиғида тошлоқлар бор. Йиллик ёғин 50 мм дан кам, бир неча йиллар умуман ёғмаслиги мумкин. Доимий оқар суви йўқ, грунт суви жуда чуқур. Ўсимликлар (янтоқ, шўра ва б.) пастқам жойларда ўсади. Аҳолиси, асосан, кўчманчи араблар. Туя боқилади. Чўлнинг чеккаларида аҳёнаҳёнда воҳалар учрайди.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.