Rudolf Dizel
Manba: ÖzME, 3-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 259–260-b. — ziyouz.com
Dizel Rudolf DIZEL (Diesel) Rudolf (1858.18.3, Parij — 1913.29.9, La-Manş) — nemis ixtiroçisi. Myunxendagi Oliy politexnika maktabini bitirgan (1878). Yonilğining siqilgan havoga purkalişidan alangalanadigan içki yonuv dvigateli (dizel)ni yaratgan. D. öz dvigateli uçun 1892 y.da patent olgan. Bu b-n D. ideal Karno siklita yaqin bölgan siklda işlaydigan içki yonuv dvigatelini yaratiş ğoyasini ilgari surdi; bunda toza havoni 25 Mn/m2 (250 kgkuç/sm2)gaça siqib eng yuqori t-raga erişdi. Bir kadar takomillaştirilganidan keyin (1897) dvigatel arzon yonilği (neft mahsuloti) b-n puxta işlaydigan va transportda keng qullaniladigan bölib qoldi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
ДИЗЕЛЬ (Diesel) Рудольф (1858.18.3, Париж — 1913.29.9, Ла-Манш) — немис ихтирочиси. Мюнхендаги Олий политехника мактабини битирган (1878). Ёнилғининг сиқилган ҳавога пуркалишидан алангаланадиган ички ёнув двигатели (дизель)ни яратган. Д. ўз двигатели учун 1892 й.да патент олган. Бу б-н Д. идеал Карно циклита яқин бўлган циклда ишлайдиган ички ёнув двигателини яратиш ғоясини илгари сурди; бунда тоза ҳавони 25 Мн/м2 (250 кгкуч/см2)гача сиқиб энг юқори т-рага эришди. Бир кадар такомиллаштирилганидан кейин (1897) двигатель арзон ёнилғи (нефть маҳсулоти) б-н пухта ишлайдиган ва транспортда кенг қулланиладиган бўлиб қолди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.