Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Rudolf Yulius Emanuel Klauzius

    Manba: ÖzME, 4-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 446-b. — ziyouz.com

    Klauzius Rudolf Yulius Emanuel KLAUZIUS (Clausius) Rudolf Yulius Emanuel (1822.2.1, Kyoslin, hoz. Koşalin, Polşa — 1888.24.8, Bonn) — nemis fizigi, termodinamika va gazlar kinetik nazariyasi asosçilaridan biri. Berlin un-tini tugatgan (1848). Syurix (1857 y.dan), Vyursburg (1867 y.dan) va Bonn (1869 y.dan) un-tlari prof. Termodinamikaning ikkinçi boş qonunini ta'riflab bergan (1850). Entropiya tuşunçasini kiritgan (1865). Moddaning eriş t-rasi özgarişini bosim özgarişi b-n boğlovçi tenglamani (q. Klapeyron—Klauzius tenglamasi) asoslab bergan (1850). Ideal gaz, şuningdek, molekulalarning erkin yuguriş uzunligi tuşunçasini fanga kiritgan va birinçi bölib şu uzunlikni hisoblagan (1860). K. elektroliz nazariyasiga muhim hissa qöşgan. Joul—Lens qonuninp nazariy jihatdan asoslagan, termoelektr nazariyasini rivojlantirgan, dielektriklarning qutblaniş nazariyasini işlab çiqqan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    КЛАУЗИУС (Clausius) Рудольф Юлиус Эмануэль (1822.2.1, Кёслин, ҳоз. Кошалин, Польша — 1888.24.8, Бонн) — немис физиги, термодинамика ва газлар кинетик назарияси асосчиларидан бири. Берлин ун-тини тугатган (1848). Цюрих (1857 й.дан), Вюрцбург (1867 й.дан) ва Бонн (1869 й.дан) ун-тлари проф. Термодинамиканинг иккинчи бош қонунини таърифлаб берган (1850). Энтропия тушунчасини киритган (1865). Модданинг эриш т-раси ўзгаришини босим ўзгариши б-н боғловчи тенгламани (қ. Клапейрон—Клаузиус тенгламаси) асослаб берган (1850). Идеал газ, шунингдек, молекулаларнинг эркин югуриш узунлиги тушунчасини фанга киритган ва биринчи бўлиб шу узунликни ҳисоблаган (1860). К. электролиз назариясига муҳим ҳисса қўшган. Жоуль—Ленц қонунинп назарий жиҳатдан асослаган, термоэлектр назариясини ривожлантирган, диэлектрикларнинг қутбланиш назариясини ишлаб чиққан.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.