Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Runik yozuv

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 299–300-b. — ziyouz.com

    Runik yozuv — germanlarda 2—3-a.lardan to örta asrlar oxirigaça qöllangan alifbo; lotin yozuvi tarqalişi munosabati b-n iste'moldan qolgan. R.yo belgilari, ya'ni runalar, asosan, metallga, toşga va yoğoçga öyib yozilgan, şuning uçun ular öziga xos uçli, nayzasimon körinişga ega bölgan. Angliya, Islandiya va Grenlandiyada, Skandinaviyada, Şim. Yevropaning bir qança hududlarida tarqalgan. Katta (umumgerman) runalari hamda kiçik (skandinav) runalari özaro farqlanadi. Katta R.yo.ning tili biron-bir qad. german tiliga öxşamaydi, undagi bitiklar (150 ga yaqin), asosan, qurol va taqinçoklarga, şuningdek, toşlarga yozilgan. Kiçik R.yo esa qad, skandinav tillari yodgorliklari hisoblanadi, ularni, asosan, toşlardagi bir neça jumladan iborat xotira yozuvlari (yodnomalar) taşkil etadi. Katta runalar 24 ta, kiçik runalar 16 ta bölgan.

    Qad. turkiy yozuvlar, ya'ni urxunenisey yozuvlari ham fin va b. yevropalik olimlar tomonidan «R.yo.» deb atalgan.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    РУНИК ЁЗУВ — германларда 2—3-а.лардан то ўрта асрлар охиригача қўлланган алифбо; лотин ёзуви тарқалиши муносабати б-н истеъмолдан қолган. Р.ё белгилари, яъни руналар, асосан, металлга, тошга ва ёғочга ўйиб ёзилган, шунинг учун улар ўзига хос учли, найзасимон кўринишга эга бўлган. Англия, Исландия ва Гренландияда, Скандинавияда, Шим. Европанинг бир қанча ҳудудларида тарқалган. Катта (умумгерман) руналари ҳамда кичик (скандинав) руналари ўзаро фарқланади. Катта Р.ё.нинг тили бирон-бир қад. герман тилига ўхшамайди, ундаги битиклар (150 га яқин), асосан, қурол ва тақинчокларга, шунингдек, тошларга ёзилган. Кичик Р.ё эса қад, скандинав тиллари ёдгорликлари ҳисобланади, уларни, асосан, тошлардаги бир неча жумладан иборат хотира ёзувлари (ёдномалар) ташкил этади. Катта руналар 24 та, кичик руналар 16 та бўлган.

    Қад. туркий ёзувлар, яъни урхуненисей ёзувлари ҳам фин ва б. европалик олимлар томонидан «Р.ё.» деб аталган.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.