Rusudana
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 308–309-b. — ziyouz.com
Rusudana — Gruziya malikasi (1222—45). Malika Tamara (1184— 1213) ning qizi. R. Gruziyaning 6salib yurişida qatnaşişi xususida Rim papasi b-n kelişib olgandi, lekin bu rejani amalga oşişiga 1225 y.da xorazmşoh Jaloliddin Manguberdi boşçiligidagi qöşinning Gruziyaga kirib kelişi xalaqit bergan. Jaloliddin R.ga kişi yuborib, unga uylanmoqçi ekanligini, özini podşoh deb tan olişlarini hamda birgalikda möğullarga qarşi kuraşişlari lozimligini bildiradi.
Nasaviyning yozişiça, R. Jaloliddin nasroniy diniga ötsagina uning taklifini qabul qilajagini şart qilib qöyadi. Xorazmşoh bu şartni kat'iyan rad etgan va jangni boşlab yuborgan. U Şarqiy Gruziyani 1225 y.da zabt etgan. Möğullar istilosi davrida R. möğul qoonigatobe bölgan (1235). Gruziya ölpon tölab, möğullarning harbiy yurişlarida qöşin yuboriş majburiyatini olgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РУСУДАНА — Грузия маликаси (1222—45). Малика Тамара (1184— 1213) нинг қизи. Р. Грузиянинг 6салиб юришида қатнашиши хусусида Рим папаси б-н келишиб олганди, лекин бу режани амалга ошишига 1225 й.да хоразмшоҳ Жалолиддин Мангуберди бошчилигидаги қўшиннинг Грузияга кириб келиши халақит берган. Жалолиддин Р.га киши юбориб, унга уйланмоқчи эканлигини, ўзини подшоҳ деб тан олишларини ҳамда биргаликда мўғулларга қарши курашишлари лозимлигини билдиради.
Насавийнинг ёзишича, Р. Жалолиддин насроний динига ўтсагина унинг таклифини қабул қилажагини шарт қилиб қўяди. Хоразмшоҳ бу шартни катъиян рад этган ва жангни бошлаб юборган. У Шарқий Грузияни 1225 й.да забт этган. Мўғуллар истилоси даврида Р. мўғул қоонигатобе бўлган (1235). Грузия ўлпон тўлаб, мўғулларнинг ҳарбий юришларида қўшин юбориш мажбуриятини олган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.