Ryukyu
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 317-b. — ziyouz.com
Ryukyu RYUKYU, Nansey — Yaponiyadagi orollar arxipelagi, Kyusyu va Tayvan o.lari oraliğida. Şarqiy Xitoy dengizini Tinç okeandan ajratib turadi. Şim. şarqsan jan.ğarbga yoy şaklida 1200 km masofaga çözilgan. R. 98 orolni öz içiga olgan 6 ta yirik orollar guruhidan iborat. Umumiy mayd. 4,8 ming km2. Yirik orollari — Okinava va Amami. Orollarning jan.şarqiy qismi asosan, mezozoyning karstli ohaktoşlaridan, şim.ğarbi vulkan jinslaridan tuzilgan. Seysmik faol zona, tez-tez zilzila bölib turadi, 3 ta harakatdagi va bir neçta söngan vulkan bor. Yer yuzasi plato va past toğlardan (bal. 300—500 m), şuningdek, past sohilböyi terrasalaridan iborat. Eng baland joyi 1935 m (Yaku o.da). 29° ş.k.dan janubda orollar marjon riflari b-n öralgan. Fosforit va toşkömir konlari bor. Iklimi şim. da subtropik, jan.da tropik, mussonli (yillik yoğin 2000—3500 mm), vaqtvaqti b-n tayfunlar böladi. Örtaça t-ra yanv.da 14—18°, iyulda 27— 28°. Doim yaşil tropik örmonlar bor. Şoli, batat, şakarkamiş ekiladi. Baliq ovlanadi. Şoyi töqiladi. Eng katta şahri — Naxa.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
РЮКЮ, Нансей — Япониядаги ороллар архипелаги, Кюсю ва Тайвань о.лари оралиғида. Шарқий Хитой денгизини Тинч океандан ажратиб туради. Шим. шарқцан жан.ғарбга ёй шаклида 1200 км масофага чўзилган. Р. 98 оролни ўз ичига олган 6 та йирик ороллар гуруҳидан иборат. Умумий майд. 4,8 минг км2. Йирик ороллари — Окинава ва Амами. Оролларнинг жан.шарқий қисми асосан, мезозойнинг карстли оҳактошларидан, шим.ғарби вулкан жинсларидан тузилган. Сейсмик фаол зона, тез-тез зилзила бўлиб туради, 3 та ҳаракатдаги ва бир нечта сўнган вулкан бор. Ер юзаси плато ва паст тоғлардан (бал. 300—500 м), шунингдек, паст соҳилбўйи террасаларидан иборат. Энг баланд жойи 1935 м (Яку о.да). 29° ш.к.дан жанубда ороллар маржон рифлари б-н ўралган. Фосфорит ва тошкўмир конлари бор. Иклими шим. да субтропик, жан.да тропик, муссонли (йиллик ёғин 2000—3500 мм), вақтвақти б-н тайфунлар бўлади. Ўртача т-ра янв.да 14—18°, июлда 27— 28°. Доим яшил тропик ўрмонлар бор. Шоли, батат, шакаркамиш экилади. Балиқ овланади. Шойи тўқилади. Энг катта шаҳри — Наха.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.