Sabohiddin Ali

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 9-b. — ziyouz.com

Sabohiddin Ali (1907.7.2, Egridere qişloği — 1948.24, Kirklareli) — turk yozuvçisi. Germaniyada öqigan (1928 — 30). Nemis tili öqituvçisi bölib işlagan. Maorif nozirligida, keyinçalik Anqara konservatoriyasida xizmat qilgan. Ijodi 1928 y.dan boşlangan. Şe'rlari turk xalq köşiqlari ruhida yozilgan bölib, ularda muhabbat navolari erksevarlik ğoyalari b-n uyğun holda ifodalangan. Hikoya, qissa va romanlarida esa romantik kayfiyat b-n birga tanqidiy realizmga xos xususiyatlar ustuvorlik qilgan. Sönggi yönalişdagi asarlarida Turkiya hayotidagi ziddiyatlar butun keskinligi b-n oçib taşlangan. S.A. turk adabiyotida hikoya janrining ustasi sifatida şuhrat qozongan. «Toğlar va şamol» (1934) şe'rlar töplami, «Tegirmon» (1935), «Yangi dunyo» (1943), «Oynavand saroy» (1947) hikoya töplamlari hamda «Kuyujaklik Yusuf» (1937), «Içimizdagi şayton» (1940), «Möyna libosli xonim» (1943) romanlari muallifi. S.A. ruhan Nozim Hikmatga yaqin bölib, 1945 y.da taraqqiyparvar naşrlarda hamkorlik qilgan va özi ham «Marko Poşa» hajviy-siyosiy gaz.ni naşr etgan. Turkiyadan çiqib ketayotgan paytida xoinlarça öldirilgan. S.A.ning ayrim hikoyalari özbek tiliga tarjima qilingan.

As: Kiçkina Hasan [hikoyalar], T., 1954; Hikoyalar, T., 1959; Vragi [rasskazi], M., 1971.

Ad.: Fiş R., Sabaxittin Ali, M., 1959; Kyamilev X.K., Anatoliya glazami Sabaxattina Ali, T., 1965.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

САБОҲИДДИН АЛИ (1907.7.2, Эгридере қишлоғи — 1948.24, Киркларели) — турк ёзувчиси. Германияда ўқиган (1928 — 30). Немис тили ўқитувчиси бўлиб ишлаган. Маориф нозирлигида, кейинчалик Анқара консерваториясида хизмат қилган. Ижоди 1928 й.дан бошланган. Шеърлари турк халқ кўшиқлари руҳида ёзилган бўлиб, уларда муҳаббат наволари эрксеварлик ғоялари б-н уйғун ҳолда ифодаланган. Ҳикоя, қисса ва романларида эса романтик кайфият б-н бирга танқидий реализмга хос хусусиятлар устуворлик қилган. Сўнгги йўналишдаги асарларида Туркия ҳаётидаги зиддиятлар бутун кескинлиги б-н очиб ташланган. С.А. турк адабиётида ҳикоя жанрининг устаси сифатида шуҳрат қозонган. «Тоғлар ва шамол» (1934) шеърлар тўплами, «Тегирмон» (1935), «Янги дунё» (1943), «Ойнаванд сарой» (1947) ҳикоя тўпламлари ҳамда «Куюжаклик Юсуф» (1937), «Ичимиздаги шайтон» (1940), «Мўйна либосли хоним» (1943) романлари муаллифи. С.А. руҳан Нозим Ҳикматга яқин бўлиб, 1945 й.да тараққийпарвар нашрларда ҳамкорлик қилган ва ўзи ҳам «Марко Поша» ҳажвий-сиёсий газ.ни нашр этган. Туркиядан чиқиб кетаётган пайтида хоинларча ўлдирилган. С.А.нинг айрим ҳикоялари ўзбек тилига таржима қилинган.

Ас: Кичкина Ҳасан [ҳикоялар], Т., 1954; Ҳикоялар, Т., 1959; Враги [рассказы], М., 1971.

Ад.: Фиш Р., Сабахиттин Али, М., 1959; Кямилев Х.К., Анатолия глазами Сабахаттина Али, Т., 1965.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.