Said Ahmad
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 28–29-b. — ziyouz.com
Said Ahmad SAID AHMAD, Saidiy (14-a.ning oxiri — Hirot — 15-a.ning 1-yarmi) — şoir. Temuriy şahzodalardan Mironşohning öğli, davlat idora işlarida qatnaşmagan. Turkiy va forsiyda şe'rlar yozib, devon tartib bergan hamda noma janrida «Taaşşuqnoma» («Oşiklar maktublari», Navoiy ta'biriça, «Latofatnoma») dostonini yaratgan (1435—36). Dostonni amakisi Şohrux mirzoga bağişlagan. Asar Xorazmiy «Muhabbatnoma»si va Xöjandiy «Latofatnoma»siga tatabbu qilingan. Nazira qonuniyatlariga köra, asar tuzilişi, maktublar soni (10 ta) jihatidan ham yuqoridagi asarlarga öxşaş; masnaviy maktublar ğazal va b. lirik janrlar b-n qorişiq. S. A. dostonida har bir ğazalning ma'lum bir maqom b-n boğlanganligi va ikkinçi nomaning barça misralarida tajnisli qofiya işlatilganligi b-n Xorazmiy va Xöjandiy asarlaridan ajralib turadi. Maktublar turkiy tilda. Asar rangbarang poetik şakllarga boy. Doston özbek adabiyoti tarixida noma janrining rivojlaniş yöllarini, 15-a. özbek adabiy tilini örganişda muhim ahamiyatga ega. Asarning yagona qölyozma nusxasi Londondagi Britaniya muzeyida, fotonusxasi Özbekiston FA Şarqşunoslik in-tida saqlanadi.
Ad.: Rustamov E., Uzbekskaya poeziya v pervoy polovine XI veka, M., 1973; Mallayev N., Özbek adabiyoti tarixi. T., 1976; Navoiyning nigohi tuşgan..., T., 1986.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САИД АҲМАД, Саидий (14-а.нинг охири — Ҳирот — 15-а.нинг 1-ярми) — шоир. Темурий шаҳзодалардан Мироншоҳнинг ўғли, давлат идора ишларида қатнашмаган. Туркий ва форсийда шеърлар ёзиб, девон тартиб берган ҳамда нома жанрида «Таашшуқнома» («Ошиклар мактублари», Навоий таъбирича, «Латофатнома») достонини яратган (1435—36). Достонни амакиси Шоҳрух мирзога бағишлаган. Асар Хоразмий «Муҳаббатнома»си ва Хўжандий «Латофатнома»сига татаббу қилинган. Назира қонуниятларига кўра, асар тузилиши, мактублар сони (10 та) жиҳатидан ҳам юқоридаги асарларга ўхшаш; маснавий мактублар ғазал ва б. лирик жанрлар б-н қоришиқ. С. А. достонида ҳар бир ғазалнинг маълум бир мақом б-н боғланганлиги ва иккинчи номанинг барча мисраларида тажнисли қофия ишлатилганлиги б-н Хоразмий ва Хўжандий асарларидан ажралиб туради. Мактублар туркий тилда. Асар рангбаранг поэтик шаклларга бой. Достон ўзбек адабиёти тарихида нома жанрининг ривожланиш йўлларини, 15-а. ўзбек адабий тилини ўрганишда муҳим аҳамиятга эга. Асарнинг ягона қўлёзма нусхаси Лондондаги Британия музейида, фотонусхаси Ўзбекистон ФА Шарқшунослик ин-тида сақланади.
Ад.: Рустамов Э., Узбекская поэзия в первой половине XI века, М., 1973; Маллаев Н., Ўзбек адабиёти тарихи. Т., 1976; Навоийнинг нигоҳи тушган..., Т., 1986.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.