Saidmaqmud Norqöziyev
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 306-b. — ziyouz.com
Norqöziyev Saidmaqmud (1883 -Qöqon — 1967.27.12) — naqqoş, böyama naqş ustasi; Farğona naqqoşlik maktabini yaratgan. Hunarni otasi usta Norqözi Nurmatovdan örgangan. Otasi va usta naqqoş Muhammad Soli rahbarligida işlagan, turar joy, masjidlarni bezaşda qatnaşgan. 1903 y.dan mustaqil usta. Qöqon, Andijon (Mamajon mingboşining uyi), Mar-ğilon, Öş, Jalolobod (Barot hoji uyi, Matqosim masjidi) va b. joylarda şuhrat qozongan; klub, çoyxona, madaniyat saroylarini bezagan. Toşkentdagi Navoiy teatri binosining Farğona zalini bezagan ustalarga rax.barlik qilgan, teatr sahna pardasi uçun naqşlarning çizmasini yaratgan. Me'moriy yodgorliklarni ta'mirlaşda faollik körsatgan, jumladan, Quqondagi Xudoyorxon ördasini ta'mirlaşda qatnaşgan (40—50-y.lar). N. yaratgan naqşlarida ranglar uyğunligiga erişgan: naqş zaminida zangori, bargi karam (yaşil), qizil ranglar, naqşlarda hamma ranglardan foydalangan, tilla hal işlatgan.
N. yaratgan naqş mujassamotlari respublika va xalqaro körgazmalarda namoyiş etilgan. N. köplab şogirdlar tayyorlagan. Şulardan öğli Said-ahmad Mahmudov Özbekiston BA akademigi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОРҚЎЗИЕВ Саидмақмуд (1883 -Қўқон — 1967.27.12) — наққош, бўяма нақш устаси; Фарғона наққошлик мактабини яратган. Ҳунарни отаси уста Норқўзи Нурматовдан ўрганган. Отаси ва уста наққош Муҳаммад Соли раҳбарлигида ишлаган, турар жой, масжидларни безашда қатнашган. 1903 й.дан мустақил уста. Қўқон, Андижон (Мамажон мингбошининг уйи), Мар-ғилон, Ўш, Жалолобод (Барот ҳожи уйи, Матқосим масжиди) ва б. жойларда шуҳрат қозонган; клуб, чойхона, маданият саройларини безаган. Тошкентдаги Навоий театри биносининг Фарғона залини безаган усталарга рах.барлик қилган, театр саҳна пардаси учун нақшларнинг чизмасини яратган. Меъморий ёдгорликларни таъмирлашда фаоллик кўрсатган, жумладан, Қуқондаги Худоёрхон ўрдасини таъмирлашда қатнашган (40—50-й.лар). Н. яратган нақшларида ранглар уйғунлигига эришган: нақш заминида зангори, барги карам (яшил), қизил ранглар, нақшларда ҳамма ранглардан фойдаланган, тилла ҳал ишлатган.
Н. яратган нақш мужассамотлари республика ва халқаро кўргазмаларда намойиш этилган. Н. кўплаб шогирдлар тайёрлаган. Шулардан ўғли Саид-аҳмад Маҳмудов Ўзбекистон БА академиги.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.