Saidrasul Saidazizov
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 32-b. — ziyouz.com
Saidazizov Saidrasul (1866 Toşkent — 1933.3.2) — ma'rifatparvar, şoir, tarjimon. Toşkentda Mahmud dasturxonçi madrasasida tahsil körgan, rus-tuzem maktabini tugatgan (1900). Özi öqigan madrasada mudarrislik qilgan, rus-tuzem maktabi, öqituvçilar seminariyasida «şarqiya muallimi» bölib işlagan (1900 y.dan). Moskva va Peterburgga sayohat qilgan (1910). Taassurotlari «Turkiston viloyatining gazeti»da bosilgan (191011). V. V. Bartold, A. N. Samoyloviç, S. M. Gramenitskiy kabi rus ziyolilari b-n döstona munosabatda bölgan. A. özbek, tojik va arab tillarida ijod qilgan. Ğazal, fard, ruboiy, ta'rix va b. janrlardagi şe'rlar, publitsistok maqolalar, «Ustozi avval» darsligi (1902) muallifi. Ğazallari işqiy mavzuda, boşqa şe'rlarida ilm-ma'rifatli böliş, odob, axloqlilik uluğlangan. Toşkentda yangi usuddagi maxalliy maktablar oçgan, ularni rus-tuzem maktablaridagi ta'lim-tarbiya metodikasi asosida işlangan dastur va darsliklar b-n ta'minlagan, öqituvçilik ham qilgan. «Tovuş usuli» («Usuli savtiya») metodidagi «Ustozi avval» darsligi 17 marta naşr etilgan. U I. A. Krilov («Tulki bilan uzum», «Zuluk bilan ilon» va b.), L.N. Tolstoy («Qişloqi birla bolasi», «Fatonat» va b.), asarlarini özbek tiliga ilk bor şe'riy tarjima qilgan.
Ad.: Şaripov J., Badiiy tarjimalar va mohir tarjimonlar, T., 1972; Yusupov Ş., Furqat yöllarida, T., 1984. Qosimov B., Dolimov U., Ma'rifat dargalari, T., 1990.
Begali Qosimov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САИДАЗИЗОВ Саидрасул (1866 Тошкент — 1933.3.2) — маърифатпарвар, шоир, таржимон. Тошкентда Маҳмуд дастурхончи мадрасасида таҳсил кўрган, рус-тузем мактабини тугатган (1900). Ўзи ўқиган мадрасада мударрислик қилган, рус-тузем мактаби, ўқитувчилар семинариясида «шарқия муаллими» бўлиб ишлаган (1900 й.дан). Москва ва Петербургга саёҳат қилган (1910). Таассуротлари «Туркистон вилоятининг газети»да босилган (191011). В. В. Бартольд, А. Н. Самойлович, С. М. Граменицкий каби рус зиёлилари б-н дўстона муносабатда бўлган. А. ўзбек, тожик ва араб тилларида ижод қилган. Ғазал, фард, рубоий, таърих ва б. жанрлардаги шеърлар, публицисток мақолалар, «Устози аввал» дарслиги (1902) муаллифи. Ғазаллари ишқий мавзуда, бошқа шеърларида илм-маърифатли бўлиш, одоб, ахлоқлилик улуғланган. Тошкентда янги усуддаги махаллий мактаблар очган, уларни рус-тузем мактабларидаги таълим-тарбия методикаси асосида ишланган дастур ва дарсликлар б-н таъминлаган, ўқитувчилик ҳам қилган. «Товуш усули» («Усули савтия») методидаги «Устози аввал» дарслиги 17 марта нашр этилган. У И. А. Крилов («Тулки билан узум», «Зулук билан илон» ва б.), Л.Н. Толстой («Қишлоқи бирла боласи», «Фатонат» ва б.), асарларини ўзбек тилига илк бор шеърий таржима қилган.
Ад.: Шарипов Ж., Бадиий таржималар ва моҳир таржимонлар, Т., 1972; Юсупов Ш., Фурқат йўлларида, Т., 1984. Қосимов Б., Долимов У., Маърифат даргалари, Т., 1990.
Бегали Қосимов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.