Salim III
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 76-b. — ziyouz.com
Salim III (1761.24.12 1808.28.6) — Turkiya sultoni (1789—1807). Mamlakatni parçalanişdan saqlaş uçun islohotlar ötkazgan. Uning topşiriğiga binoan, «Nizomi jadid» («Yangi nizom») işlab çiqilgan va qisman amalga oşirilgan. 1792—96 y.larda S. 111 harbiy majburiyatlarini ado etişdan boş tortgan iqtodorlarning yerlarini tortib oliş va qöşinlarning yevropaça yangi korpusini vujudga keltiriş haqida farmon çiqargan. Harbiy muhandislar öquv yurti oçilgan, yangi harbiy flot tuzilgan. Mulkdorlar va ulamolarning aksariyati, şuningdek, yaniçarlar bu islohotlarga qattiq qarşilik körsatgan. Yaniçarlar ğalayonlari boşlanganda S. III öz maslakdoşlarini faol quvvatlaşda ojizlik qilgan. Natijada 1807 y. 28 mayda S. III taxtdan ağdarilgan va bir yildan söng saroy tödasi yollagan qotillar tomonidan öldirilgan.
Ad.: Miller A.F., Kratkaya istoriya Tursii, M., 1948; Noviçev A.D., Istoriya Tursii (17921839), M., 1968.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЛИМ III (1761.24.12 1808.28.6) — Туркия султони (1789—1807). Мамлакатни парчаланишдан сақлаш учун ислоҳотлар ўтказган. Унинг топшириғига биноан, «Низоми жадид» («Янги низом») ишлаб чиқилган ва қисман амалга оширилган. 1792—96 й.ларда С. 111 ҳарбий мажбуриятларини адо этишдан бош тортган иқтодорларнинг ерларини тортиб олиш ва қўшинларнинг европача янги корпусини вужудга келтириш ҳақида фармон чиқарган. Ҳарбий муҳандислар ўқув юрти очилган, янги ҳарбий флот тузилган. Мулкдорлар ва уламоларнинг аксарияти, шунингдек, яничарлар бу ислоҳотларга қаттиқ қаршилик кўрсатган. Яничарлар ғалаёнлари бошланганда С. III ўз маслакдошларини фаол қувватлашда ожизлик қилган. Натижада 1807 й. 28 майда С. III тахтдан ағдарилган ва бир йилдан сўнг сарой тўдаси ёллаган қотиллар томонидан ўлдирилган.
Ад.: Миллер А.Ф., Краткая история Турции, М., 1948; Новичев А.Д., История Турции (17921839), М., 1968.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.