Sallagul
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 78–79-b. — ziyouz.com
Sallagul SALLAGUL, pion (Paeonia) — sallaguldoşlar oilasiga mansub köp yillik ötsimon ösimliklar, ba'zan çala buta va butalar turkumi, ekma gul. Yevropa, Yevrosiyo va Şim. Amerikada 40 ga yaqin, Özbekistonda 2 turi ma'lum. Ötsimon xitoy yoki sutrang S. (P. lactifl ora, P. chinensis), dorivor S. (P. offi cinalis) va b. turlariga mansub juda köp navlari ekiladi. Ildizi kuçli rivojlangan, yöğon. Novdalari tik, 30—120 sm, köpinça şoxlanmagan. Bargi ketma-ket joylaşgan, yaşil yoki kökimtir, kuzda qizğiş yoki töq binafşa rang. Guli yirik (diametri 20 sm gaça), yakka, oq, sarğiş, puşti, qizil, köp çiligi xuşbuy. Asosan, avg. oxiri — sent. boşlarida ildizini buliş nuli b-n ekiladi. Yangi ekilgan usimlik ekilganidan keyin 2—3-yili may—iyunda gullaydi. Hovli va dala boğlarda östiriladi. Butasimon turlaridan yarim buta S (P. suffruticosa) ekiladi, ötsimon S. turlari ildizlariga payvandlaş, parxiş qiliş, qalamçasi va uruğidan köpaytiriladi. Apr.—iyunda gullaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЛЛАГУЛ, пион (Paeonia) — саллагулдошлар оиласига мансуб кўп йиллик ўтсимон ўсимликлар, баъзан чала бута ва буталар туркуми, экма гул. Европа, Евросиё ва Шим. Америкада 40 га яқин, Ўзбекистонда 2 тури маълум. Ўтсимон хитой ёки сутранг С. (P. lactifl ora, P. chinensis), доривор С. (P. offi cinalis) ва б. турларига мансуб жуда кўп навлари экилади. Илдизи кучли ривожланган, йўғон. Новдалари тик, 30—120 см, кўпинча шохланмаган. Барги кетма-кет жойлашган, яшил ёки кўкимтир, кузда қизғиш ёки тўқ бинафша ранг. Гули йирик (диаметри 20 см гача), якка, оқ, сарғиш, пушти, қизил, кўп чилиги хушбуй. Асосан, авг. охири — сент. бошларида илдизини булиш нули б-н экилади. Янги экилган усимлик экилганидан кейин 2—3-йили май—июнда гуллайди. Ҳовли ва дала боғларда ўстирилади. Бутасимон турларидан ярим бута С (P. suffruticosa) экилади, ўтсимон С. турлари илдизларига пайвандлаш, пархиш қилиш, қаламчаси ва уруғидан кўпайтирилади. Апр.—июнда гуллайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.