Salplar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 91–92-b. — ziyouz.com
Salplar (Salpae) qobiqlilar kenja tipiga mansub sinf. Koloniya bölib erkin suzib yuruvçi dengiz hayvonlari. Voyaga yetgan davrida dumi va xordasi bölmaydi. Tanasi boçkasimon; uzunligi bir neça mm dan 33 sm gaça; qalin şaffof qobiq b-n qoplangan; qobiq orqali içagi va qalqonsimon muskullari körinib turadi. Oğiz va kloaka teşiklari tanasining qaramaqarşi tomonlarida joylaşgan. Halqumida 1 juft jabra yoriklari bor. Halqumi ustida nerv gangliysi va uning ustida yoruğlik sezadigan közçasi joylaşgan. Jinssiz va jinsiy köpayişi gallanib turadi. Jinssiz individi kurtaklanib köpayadi; uning qorin tomonidagi börtiğida birinketin jinsiy koloniya — blastozoidlar hosil bölib turadi. Blastozoidlar uzun zanjirga öxşab (8—400 tadan individ) ajralib çiqadi. Ular tuxumdonida faqat 1 ta tuxum yetiladi; undan murtak rivojlanadi. Liçinkasi bölmaydi. 25 turi ma'lum. Köpçilik turlari okeanlarda (Şim. Muz okeanidan taşqari) tarkalgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЛЬПЛАР (Salpae) қобиқлилар кенжа типига мансуб синф. Колония бўлиб эркин сузиб юрувчи денгиз ҳайвонлари. Вояга етган даврида думи ва хордаси бўлмайди. Танаси бочкасимон; узунлиги бир неча мм дан 33 см гача; қалин шаффоф қобиқ б-н қопланган; қобиқ орқали ичаги ва қалқонсимон мускуллари кўриниб туради. Оғиз ва клоака тешиклари танасининг қарамақарши томонларида жойлашган. Ҳалқумида 1 жуфт жабра ёриклари бор. Ҳалқуми устида нерв ганглийси ва унинг устида ёруғлик сезадиган кўзчаси жойлашган. Жинссиз ва жинсий кўпайиши галланиб туради. Жинссиз индивиди куртакланиб кўпаяди; унинг қорин томонидаги бўртиғида биринкетин жинсий колония — бластозоидлар ҳосил бўлиб туради. Бластозоидлар узун занжирга ўхшаб (8—400 тадан индивид) ажралиб чиқади. Улар тухумдонида фақат 1 та тухум етилади; ундан муртак ривожланади. Личинкаси бўлмайди. 25 тури маълум. Кўпчилик турлари океанларда (Шим. Муз океанидан ташқари) таркалган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.