Samarqand badiiy muzeyqöriqxonasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 102-b. — ziyouz.com
Samarqand badiiy muzeyqöriqxonasi SAMARQAND BADIIY MUZEYQÖRIQXONASI, Samarqand davlat birlaşgan tarixiy-me'moriy va badiiy muzey-qöriqxonasi — Samarqand ş. va Samarqand viloyatida muzeylarni markaziy boşqariş, tarixiy, madaniy va san'at yodgorliklarini saklaş va röyxatga olişni nazorat kiliş, yodgorliklarni ta'mirlaş va konservatsiyalaşni boşqaruvçi yagona taşkilot. 1982 y. Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi muzeyi va uning bölimlari, şuningdek, Samarqand ş. va Samarqand viloyatidagi me'moriy yodgorliklar negizida taşkil kilingan. Muzeyköriqxona tarkibiga 8 ta muzey — Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi muzeyi (boş muzey), Samarqand viloyat ölkaşunoslik muzeyi, Samarqand ş. (Afrosiyob) tarixi muzeyi, Uluğbek rasadxonasi yodgorlik tarixi muzeyi, Sadriddin Ayniy yodgorlik uy-muzeyi, Kattaqörğon ş. tarixölkaşunoslik muzeyi, Iştixon tuman ölkaşunoslik muzeyi, Paxtaçi tuman tarix muzeyi va 6 ta me'moriy obidalar — Amir Temur maqbarasi, Bibixonim jome masjidi, Şohizinda ansambli, Hazrati Xizr masjidi, Xöja Doniyor maqbarasi, Nodir Devonbegi madrasasi kiradi. Muzeyqöriqxona Samarqand viloyati hududida joylaşgan muzeylar xazinasidagi noyob osori atiqalar va tarixiy obidalarni avaylab asraydi, ilmiy jihatdan örganadi, ularni yangi topilmalar b-n boyitadi, ular asosida yangi ekspozitsiya va körgazmalar taşkil qiladi; şuningdek, ular haqida kitoblar, katalog, buklet, yöl körsatkiçlar naşr etadi, tarixiy obidalarda muzeylaştiriş işlarini olib boradi, muzeyqörikxona hududida amalga oşiriladigan quriliş va ta'mirlaş işlarini nazorat qiladi. Tarixiy, madaniy va san'at yodgorliklarini saklaş böyiça mavzuli (jumladan, Özbekiston san'ati va b.) kinolektoriy va xalq un-ti maşğulotlarini ötkazadi.
Muzey-qöriqxona xazinasida özbek xalqi madaniyati va san'ati tarixining barça davrlardagi taraqqiyotini aks ettiradigan asl yodgorliklar — 206 mingdan ziyod eksponatlar saqlanadi (2003). Muzeyqöriqxona ma'muriyati Registon maydoni (Özbekiston madaniyati va san'ati tarixi muzeyi binosi)da joylaşgan.
Rahim Qayumov.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САМАРҚАНД БАДИИЙ МУЗЕЙҚЎРИҚХОНАСИ, Самарқанд давлат бирлашган тарихий-меъморий ва бадиий музей-қўриқхонаси — Самарқанд ш. ва Самарқанд вилоятида музейларни марказий бошқариш, тарихий, маданий ва санъат ёдгорликларини саклаш ва рўйхатга олишни назорат килиш, ёдгорликларни таъмирлаш ва консервациялашни бошқарувчи ягона ташкилот. 1982 й. Ўзбекистон маданияти ва санъати тарихи музейи ва унинг бўлимлари, шунингдек, Самарқанд ш. ва Самарқанд вилоятидаги меъморий ёдгорликлар негизида ташкил килинган. Музейкўриқхона таркибига 8 та музей — Ўзбекистон маданияти ва санъати тарихи музейи (бош музей), Самарқанд вилоят ўлкашунослик музейи, Самарқанд ш. (Афросиёб) тарихи музейи, Улуғбек расадхонаси ёдгорлик тарихи музейи, Садриддин Айний ёдгорлик уй-музейи, Каттақўрғон ш. тарихўлкашунослик музейи, Иштихон туман ўлкашунослик музейи, Пахтачи туман тарих музейи ва 6 та меъморий обидалар — Амир Темур мақбараси, Бибихоним жоме масжиди, Шоҳизинда ансамбли, Ҳазрати Хизр масжиди, Хўжа Дониёр мақбараси, Hoдир Девонбеги мадрасаси киради. Музейқўриқхона Самарқанд вилояти ҳудудида жойлашган музейлар хазинасидаги ноёб осори атиқалар ва тарихий обидаларни авайлаб асрайди, илмий жиҳатдан ўрганади, уларни янги топилмалар б-н бойитади, улар асосида янги экспозиция ва кўргазмалар ташкил қилади; шунингдек, улар ҳақида китоблар, каталог, буклет, йўл кўрсаткичлар нашр этади, тарихий обидаларда музейлаштириш ишларини олиб боради, музейқўрикхона ҳудудида амалга ошириладиган қурилиш ва таъмирлаш ишларини назорат қилади. Тарихий, маданий ва санъат ёдгорликларини саклаш бўйича мавзули (жумладан, Ўзбекистон санъати ва б.) кинолекторий ва халқ ун-ти машғулотларини ўтказади.
Музей-қўриқхона хазинасида ўзбек халқи маданияти ва санъати тарихининг барча даврлардаги тараққиётини акс эттирадиган асл ёдгорликлар — 206 мингдан зиёд экспонатлар сақланади (2003). Музейқўриқхона маъмурияти Регистон майдони (Ўзбекистон маданияти ва санъати тарихи музейи биноси)да жойлашган.
Раҳим Қаюмов.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.