Sandiq
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 139-b. — ziyouz.com
Sandiq — rözğor buyumi; içida uy anjomlari, kiyimkeçak, zebziynat buyumlari va b. saqlanadi. Asosan, yoğoçdan, şuningdek, temir va b.dan ham tayyorlanadi. Şakli törtburçak, usti qopqoqli bölib, zulfin hamda uşlab kötariş uçun ikki yoniga halqa örnatiladi, yerdan kötarilib turişi uçun osti (4 burçagi)ga poya qoqiladi. S.ning old, orqa va ostki taxtalari birbiriga qöşib mixlanadi, yuzasi pardozlanadi, burçaklari jilvir b-n sillik,lanadi, söng old tomoni (beti)ga guli çizib olinadi, şu çiziqlarga tunuka ölçab qoqiladi, söngra har xil ranglarda böyaladi, hoşiyalariga çakiç çekib gullar ham tuşiriladi. Qöçqorak, şaş, nayzali, bodomça va b. naqş mujassamotli S. amaliy san'atning yuksak namunasi hisoblanadi. Qadimda hayvon terisidan, yoğoç öymakorligi, naqqoşlik va böyama tunuka b-n krplab bezatilgan yoğoç S.lar ham tayyorlangan. Örta Osiyoning Buxoro, Xorazm va b. şaharlaridagi bozorlarda maxsus sandiqsozlik rastalari bölib, ularda S.ning turli namunalari yasalib sotilgan.
S.ning kiçik hajmli turi quti deb ataladi. Hozirda yoğoçdan mebel — S. ham tayyorlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САНДИҚ — рўзғор буюми; ичида уй анжомлари, кийимкечак, зебзийнат буюмлари ва б. сақланади. Асосан, ёғочдан, шунингдек, темир ва б.дан ҳам тайёрланади. Шакли тўртбурчак, усти қопқоқли бўлиб, зулфин ҳамда ушлаб кўтариш учун икки ёнига ҳалқа ўрнатилади, ердан кўтарилиб туриши учун ости (4 бурчаги)га поя қоқилади. С.нинг олд, орқа ва остки тахталари бирбирига қўшиб михланади, юзаси пардозланади, бурчаклари жилвир б-н силлик,ланади, сўнг олд томони (бети)га гули чизиб олинади, шу чизиқларга тунука ўлчаб қоқилади, сўнгра ҳар хил рангларда бўялади, ҳошияларига чакич чекиб гуллар ҳам туширилади. Қўчқорак, шаш, найзали, бодомча ва б. нақш мужассамотли С. амалий санъатнинг юксак намунаси ҳисобланади. Қадимда ҳайвон терисидан, ёғоч ўймакорлиги, наққошлик ва бўяма тунука б-н крплаб безатилган ёғоч С.лар ҳам тайёрланган. Ўрта Осиёнинг Бухоро, Хоразм ва б. шаҳарларидаги бозорларда махсус сандиқсозлик расталари бўлиб, уларда С.нинг турли намуналари ясалиб сотилган.
С.нинг кичик ҳажмли тури қути деб аталади. Ҳозирда ёғочдан мебель — С. ҳам тайёрланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.