Sangruntov toğlari
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 138-b. — ziyouz.com
Sangruntov toğlari - Qizilqum çölining jan.şarqi (Navoiy viloyati)dagi toğlar. Qozoqtov toğlarining baland qismi. S.t. şim. ğarbdan jan.şarqqa 25 km çözilgan. Bal. 350—400 m, eng baland joyi 613 m (şim. ğarbiy qismida). Jan.şarq tomon pasayib boradi. Toğlar denudatsion jarayonlar ta'sirida kuçli yemirilgan. Tektonik jihatdan antiklinal struktura. S.t.ning balanddagi qismlari paleozoy davri slanets, qumtoş, konglomerat, alevrolit, ohaktoş, mergel, gil, qum kabi toğ jinslaridan taşkil topgan. Ular orasida granit, diorit, granodiorit va b. toğ jinslari tarqalgan.
Iqlimi keskin kontinental, qişi sovuq, yozi issiq. Yiliga 100—150 mm yoğin tuşadi. Doimiy oqar daryolar yöq. S.t. yon bağir va etaklarida surqönğir tuproqlar bor. Ösimliklardan şuvoq, burgan, teresken, toşburgan, saksovul ösadi. Yaylov sifatida foydalaniladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САНГРУНТОВ ТОҒЛАРИ - Қизилқум чўлининг жан.шарқи (Навоий вилояти)даги тоғлар. Қозоқтов тоғларининг баланд қисми. С.т. шим. ғарбдан жан.шарққа 25 км чўзилган. Бал. 350—400 м, энг баланд жойи 613 м (шим. ғарбий қисмида). Жан.шарқ томон пасайиб боради. Тоғлар денудацион жараёнлар таъсирида кучли емирилган. Тектоник жиҳатдан антиклиналь структура. С.т.нинг баланддаги қисмлари палеозой даври сланец, қумтош, конгломерат, алевролит, оҳактош, мергель, гил, қум каби тоғ жинсларидан ташкил топган. Улар орасида гранит, диорит, гранодиорит ва б. тоғ жинслари тарқалган.
Иқлими кескин континентал, қиши совуқ, ёзи иссиқ. Йилига 100—150 мм ёғин тушади. Доимий оқар дарёлар йўқ. С.т. ён бағир ва этакларида сурқўнғир тупроқлар бор. Ўсимликлардан шувоқ, бурган, терескен, тошбурган, саксовул ўсади. Яйлов сифатида фойдаланилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.