Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sanobar

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 153–154-b. — ziyouz.com

    Sanobar (Pinus pinea), Italiya qarağayi — qarağaygullilar oilasiga mansub çiroyli doim yaşil daraxt. Vatani — Şim. Amerika va Meksika. Oçiq uruğlilarga kiradi. Tanasi töğri, böyi 15—25 m, diametri 1 m ça. Şoxşabbasi yoşligida konussimon, kariganda yassi soyabonsimon. Igna barglari töqyaşil, uz. 10—15 sm, eni 15—20 mm, 1 juftdan töp bölib, asosan, çöziq novdalar uçida joylaşadi. Uruği (yonğoqçasi) yirik, qoramtir, uz. 1—2 sm. Qora dengiz sohillarida yonğoqmevali ösimlik va manzarali daraxt sifatida östiriladi. Uruğidan köpayadi. Yoğoçi smolali, pişiq. Uruği (kedr yonğoqlariga qaraganda ğoyat mazali, pinioli deb ataladi) yoğ (50%) va oqsillarga boy bölib, töğridantöğri va qovurib iste'mol qilinadi. Uruğidan ovqatga işlatiladigan mazali yoğ olinadi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    САНОБАР (Pinus pinea), Италия қарағайи — қарағайгуллилар оиласига мансуб чиройли доим яшил дарахт. Ватани — Шим. Америка ва Мексика. Очиқ уруғлиларга киради. Танаси тўғри, бўйи 15—25 м, диаметри 1 м ча. Шохшаббаси ёшлигида конуссимон, кариганда ясси соябонсимон. Игна барглари тўқяшил, уз. 10—15 см, эни 15—20 мм, 1 жуфтдан тўп бўлиб, асосан, чўзиқ новдалар учида жойлашади. Уруғи (ёнғоқчаси) йирик, қорамтир, уз. 1—2 см. Қора денгиз соҳилларида ёнғоқмевали ўсимлик ва манзарали дарахт сифатида ўстирилади. Уруғидан кўпаяди. Ёғочи смолали, пишиқ. Уруғи (кедр ёнғоқларига қараганда ғоят мазали, пиниоли деб аталади) ёғ (50%) ва оқсилларга бой бўлиб, тўғридантўғри ва қовуриб истеъмол қилинади. Уруғидан овқатга ишлатиладиган мазали ёғ олинади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.