Saprotroflar
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 172-b. — ziyouz.com
Saprotroflar (yun. sapros çirigan va ...trof) — ösimliklarning organik qoldiği, hayvonlar murdasi va axlati b-n oziklanadigan organizmlar S. organik moddalarni minerallaştirişi tufayli tabiatda moddalar aylanişi jarayonida muhim ahamiyatga ega. S.ga bakteriyalar va zamburuğlar b-n birga saprofitlar — ayrim suvötlar, yuksak ösimliklar kiradi. S. hayvonlar — saprofaglarga yomğir çuvalçanglari, tuproq va suvda yaşovçi köpçilik nematodalar va bir hujayralilar, ayrim haşarotlar (ölimtikxör qönğizlar, göngxörlar, ikkiqanotlilar qurtlari), qisqiçbaqasimonlardan, asosan, yonlab suzarlar, daryo qisqiçbaqalari, sut emizuvçilar (giyena va b.), quşlar ( qarğalar, quzğunlar), fakultativ S.ga köpçilik yirtqiç va hammaxör hayvonlar kiradi. Suv S.i suvning biologik tozalanişida iştirok etadi. Tuproq S.i tuproq hosil bölişida qatnaşib, tuproq hosildorligini oşirişga yordam beradi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САПРОТРОФЛАР (юн. sapros чириган ва ...троф) — ўсимликларнинг органик қолдиғи, ҳайвонлар мурдаси ва ахлати б-н озикланадиган организмлар С. органик моддаларни минераллаштириши туфайли табиатда моддалар айланиши жараёнида муҳим аҳамиятга эга. С.га бактериялар ва замбуруғлар б-н бирга сапрофитлар — айрим сувўтлар, юксак ўсимликлар киради. С. ҳайвонлар — сапрофагларга ёмғир чувалчанглари, тупроқ ва сувда яшовчи кўпчилик нематодалар ва бир ҳужайралилар, айрим ҳашаротлар (ўлимтикхўр қўнғизлар, гўнгхўрлар, иккиқанотлилар қуртлари), қисқичбақасимонлардан, асосан, ёнлаб сузарлар, дарё қисқичбақалари, сут эмизувчилар (гиена ва б.), қушлар ( қарғалар, қузғунлар), факультатив С.га кўпчилик йиртқич ва ҳаммахўр ҳайвонлар киради. Сув С.и сувнинг биологик тозаланишида иштирок этади. Тупроқ С.и тупроқ ҳосил бўлишида қатнашиб, тупроқ ҳосилдорлигини оширишга ёрдам беради.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.