Saransk
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 178-b. — ziyouz.com
Saransk - RFdagi şahar (1651 y.dan), Mordva Respublikasi poytaxti (1990 y.dan). Insar daryosi (Volga havzasi)ning çap sohilida. T.y. stansiyasi. Avtomobil yöllari tuguni. Aholisi 317,7 ming kişi (1998). S. 1641 y.da Rus davlatining jan.şarqqa kengayib borişida çegaradagi qal'a sifatida vujudga kelgan. 1651 y.dan uyezd şaxri. 1670 y. S.T.Razin qöşinlarining tayanç punkti bölgan. 1774 y. şaharga Ye. I. Puganeye kirib kelgan. 1801 y. dan Penza gubernyasining uyezd markazi. 1893 y. S. orqali t.y. ötgan. S.da 1917 y. 5(18) dek.da şörolar hokimiyati örnatilgan. 1928 y.dan S. Mordva milliy okrugi, 1930 y.dan Mordva muxtor viloyati markazi, 1934—90 y.larda Mordva Muxtor Respublikasi, 1990 y.dan Mordva Respublikasi markazi. Maşinasozlik, metallsozlik (şu jumladan, elektrotexnika sanoati, priborsozlik, ekskavator, avtosamosval, televizor va b. işlab çikariş), kimyofarmatsevtika va kimyo, yengil, oziq-ovqat, quriliş materiallari sanoatlari bor. 2 oliy öquv yurti (şu jumladan, Mordva un-ti), i.t. institutlari, 3 teatr, suratlar galereyasi, ölkaşunoslik, haykaltaroş S.D. Erzya muzeylari, telemarkaz mavjud. Me'moriy yodgorliklardan Ioann Bogoslov çerkovi (17-a. oxiri), ğiştin palatalar (17-a.) saqlanib qolgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРАНСК - РФдаги шаҳар (1651 й.дан), Мордва Республикаси пойтахти (1990 й.дан). Инсар дарёси (Волга ҳавзаси)нинг чап соҳилида. Т.й. станцияси. Автомобиль йўллари тугуни. Аҳолиси 317,7 минг киши (1998). С. 1641 й.да Рус давлатининг жан.шарққа кенгайиб боришида чегарадаги қалъа сифатида вужудга келган. 1651 й.дан уезд шахри. 1670 й. С.Т.Разин қўшинларининг таянч пункти бўлган. 1774 й. шаҳарга Е. И. Пуганее кириб келган. 1801 й. дан Пенза губернясининг уезд маркази. 1893 й. С. орқали т.й. ўтган. С.да 1917 й. 5(18) дек.да шўролар ҳокимияти ўрнатилган. 1928 й.дан С. Мордва миллий округи, 1930 й.дан Мордва мухтор вилояти маркази, 1934—90 й.ларда Мордва Мухтор Республикаси, 1990 й.дан Мордва Республикаси маркази. Машинасозлик, металлсозлик (шу жумладан, электротехника саноати, приборсозлик, экскаватор, автосамосвал, телевизор ва б. ишлаб чикариш), кимёфармацевтика ва кимё, енгил, озиқ-овқат, қурилиш материаллари саноатлари бор. 2 олий ўқув юрти (шу жумладан, Мордва ун-ти), и.т. институтлари, 3 театр, суратлар галереяси, ўлкашунослик, ҳайкалтарош С.Д. Эрьзя музейлари, телемарказ мавжуд. Меъморий ёдгорликлардан Иоанн Богослов черкови (17-а. охири), ғиштин палаталар (17-а.) сақланиб қолган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.