Saraxbor

Saraxbor (fors.—arab. — boş xabarlar) — 1) Şaşmaqomnmt har bir maqomda aşula bölimi boşlanadigan birinçi, boş şö'ba. S.lar maqom nomi b-n qöşilib, S.i Buzruk, S.i Rost kabi ataladi. Öz navbatida, har bir S.ning bir neça (6 tagaça) taronalari mavjud. Asosiy S.lardan taşqari Dugoh maqomining 2guruh şö'balar tarkibiga S.i Oromijon deb nomlangan şö'ba ham kirgan. S.lar 2 çorak takt ölçovidagi oddiy ravon (bakbum) doira usulida ijro etilsada, kuy tuzilişi juda murakkab. Ular daromad, miyonxat, dunasr, avek hamda ulardan keyin keladigan furovard kuy tuzilmalaridan tarkib topgan. S.lar avjida esa bir neçtadan namud işlatiladi (mas, S.i Buzrukda Uzzol va Muhayyari Çorgoh, Si Rostda Segoh, Uzzol va Muhayyari Çorgoh namudlari va h.k.). Slar odatda, 15 va 14 hijoli muzore, mujtass, mutaqorib va ramal vaznlardagi ğazallar b-n yakkaxon xonandalar va aşulaçilar ansambli tomonidan (çolğular jörligida) aytiladi. S.lar maqomlarning boş mavzui sifatida boşqa şö'balar ohang va tarkibiy tuzilişiga sezilarli ta'sir körsatgan; 2) tojik mumtoz musiqa merosida bir neça qismdan iborat bölgan, turliça nomlanuvçi kuy va aşulalar nomi (jumladan, «Saraxbori Köhistoniy»).