Sarhang
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 210-b. — ziyouz.com
Sarhang (fors. — qöşin boşliği) — 1) Xorazmşohlar davlatida 500 otliq askardan taşkil topgan harbiy guruh qömondoni. S. saltanat oldidagi buyuk xizmatlari evaziga malik darajasiga kötarilişi hamda muayyan viloyatga hokimlik qiliş imkoniyatiga ega bölgan; 2) Xiva xonligitsa qal'alar atrofiga duşman otliqlari yölini tösiş maqsadida yoğoç qoziklar qoqilgan. Mazkur vazifani bajaruvçilarga rahbarlik qiluvçi şaxs S deb atalgan; 3) Usmonli turk imperiyasitsa S. öz mavqeiga köra bölukboşidan yuqori lavozim hisoblangan.
Mumtoz fors-tojik va özbek tili tarixiy-badiiy obidalarida S. umuman «laşkarboşi, sarkarda, boşliq» ma'nolarini anglatgan. Xususan, soqçilar boşliği sarhangi devon, darvozabonlar rahbari sarhan gi navbat birikmalari b-n ifodalangan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРҲАНГ (форс. — қўшин бошлиғи) — 1) Хоразмшоҳлар давлатида 500 отлиқ аскардан ташкил топган ҳарбий гуруҳ қўмондони. С. салтанат олдидаги буюк хизматлари эвазига малик даражасига кўтарилиши ҳамда муайян вилоятга ҳокимлик қилиш имкониятига эга бўлган; 2) Хива хонлигица қалъалар атрофига душман отлиқлари йўлини тўсиш мақсадида ёғоч қозиклар қоқилган. Мазкур вазифани бажарувчиларга раҳбарлик қилувчи шахс С деб аталган; 3) Усмонли турк империясица С. ўз мавқеига кўра бўлукбошидан юқори лавозим ҳисобланган.
Мумтоз форс-тожик ва ўзбек тили тарихий-бадиий обидаларида С. умуман «лашкарбоши, саркарда, бошлиқ» маъноларини англатган. Хусусан, соқчилар бошлиғи сарҳанги девон, дарвозабонлар раҳбари сарҳан ги навбат бирикмалари б-н ифодаланган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.