Sariq ilon
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 197-b. — ziyouz.com
Sariq ilon (Ophisaurus apodus) urçuqsimonlar oilasiga mansub kaltakesaklar turi. Tanasi ilonsimon, oyoqsiz, orqa oyoq rudimenti saqlangan. Uz. 1,2 m (oilada eng yirik tur). Tangaçalari ostida suyaklaşgan plastinkasi bor. Jan. Yevropa va Osiyoda, jumladan, Qozoğiston va Örta Osiyoda tarqalgan. Rangi qönğir, sarğiş yoki qizğiş, yaltiroq. Asosan, quruq joylar, köpinça jarliklar, örmonlar va boğlarda yaşaydi. Suvda yaxşi suzadi. Umurtqasiz hayvonlar (asosan, haşarotlar, mollyuskalar), ba'zan mayda umurtqali hayvonlar (kemiruvçilar) 6n oziklanib, q.x.ga katta foyda keltiradi. Iyun — iyul oylarida 8—10 ta tuxum qöyadi va tuxumlarini qöriqlaydi. Beozor hayvon, tutqunlikda yaxşi yaşaydi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРИҚ ИЛОН (Ophisaurus apodus) урчуқсимонлар оиласига мансуб калтакесаклар тури. Танаси илонсимон, оёқсиз, орқа оёқ рудименти сақланган. Уз. 1,2 м (оилада энг йирик тур). Тангачалари остида суяклашган пластинкаси бор. Жан. Европа ва Осиёда, жумладан, Қозоғистон ва Ўрта Осиёда тарқалган. Ранги қўнғир, сарғиш ёки қизғиш, ялтироқ. Асосан, қуруқ жойлар, кўпинча жарликлар, ўрмонлар ва боғларда яшайди. Сувда яхши сузади. Умуртқасиз ҳайвонлар (асосан, ҳашаротлар, моллюскалар), баъзан майда умуртқали ҳайвонлар (кемирувчилар) 6н озикланиб, қ.х.га катта фойда келтиради. Июнь — июль ойларида 8—10 та тухум қўяди ва тухумларини қўриқлайди. Беозор ҳайвон, тутқунликда яхши яшайди.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.