Sariq tana
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 198-b. — ziyouz.com
Sariq tana — odam va sut emizuvçi hayvonlar içki sekretsiyasida vaqtinça paydo böladigan bez. Tuxumdonda tuxum hujayra yetilib çiqqanidan (ovulyatsiyadan) söng hosil böladi. Özgargan follikulyar hujayradan iborat. Tuxum hujayra uruğlanganida S.t. böğozlik (homiladorlik)ni saqlaş va uning normal keçişini ta'minlaş uçun zarur bölgan gormon — progesteron ajratadi. S.t. uruğlangan tuxum hujayraning baçadon devoriga yopişuviga, sut bezlarining rivojlanişiga yordam beradi, navbatdagi ovulyatsiyani töxtatib turadi. Agar uruğlaniş röy bermasa, S.t. sörilib ketadi.
Ayrim umurtqasiz (haşarotlar) va köpçilik suvda va quruklikda yaşovçilar, sudralib yuruvçilar va quşlar tuxumdonida yetilgan tuxum hujayra uzilganidan söng uning örnida hosil bölgan follikulyar hujayralar töplami ham ba'zan S.t. deyiladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРИҚ ТАНА — одам ва сут эмизувчи ҳайвонлар ички секрециясида вақтинча пайдо бўладиган без. Тухумдонда тухум ҳужайра етилиб чиққанидан (овуляциядан) сўнг ҳосил бўлади. Ўзгарган фолликуляр ҳужайрадан иборат. Тухум ҳужайра уруғланганида С.т. бўғозлик (ҳомиладорлик)ни сақлаш ва унинг нормал кечишини таъминлаш учун зарур бўлган гормон — прогестерон ажратади. С.т. уруғланган тухум ҳужайранинг бачадон деворига ёпишувига, сут безларининг ривожланишига ёрдам беради, навбатдаги овуляцияни тўхтатиб туради. Агар уруғланиш рўй бермаса, С.т. сўрилиб кетади.
Айрим умуртқасиз (ҳашаротлар) ва кўпчилик сувда ва қурукликда яшовчилар, судралиб юрувчилар ва қушлар тухумдонида етилган тухум ҳужайра узилганидан сўнг унинг ўрнида ҳосил бўлган фолликуляр ҳужайралар тўплами ҳам баъзан С.т. дейилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.