Sariqamiş soyligi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199-b. — ziyouz.com
Sariqamiş soyligi SARIQAMIŞ SOYLIGI, Sariqamiş botiği — Örta Osiyodagi çöl iqlimli berk botiq. Ustyurt platosi va Qoraqum çöli orasida (Turkmanistonda, şim.ğarbiy qismi Qoraqalpoğiston Respublikasida). Uz. 125 km, eni 90 km. Eng çuqur joyi dengiz sathidan 38 m past. Markaziy qismida taxirşör Sariqamiş köli joylaşgan. S.s. oval şaklda bölib, qad. köl çökindilaridan tarkib topgan va usti şörxok hamda şamolda tözuvçi qum b-n qoplangan. Ba'zan, Amudaryo suvi quyilgan davrlarda S.s. kölga aylangan. Amudaryo qayta Orol dengiziga quyilganda S.s. yana qurigan. Neogen oxirida, yuqori törtlamçi davrda (sathi 58 m), 14— 16-a.larda (sathi 50—62 m) köl bölgan. Oxirgi marta Amudaryo 1878 y. yozida soylikka yetib kelgan. 1971 y. Daryoliq orqali soylikka suv kelgan va mayd. 1000 km2 dan ortiq, suv hajmi 12 km3, çuq. 30 m keladigan köl hosil bölgan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРИҚАМИШ СОЙЛИГИ, Сариқамиш ботиғи — Ўрта Осиёдаги чўл иқлимли берк ботиқ. Устюрт платоси ва Қорақум чўли орасида (Туркманистонда, шим.ғарбий қисми Қорақалпоғистон Республикасида). Уз. 125 км, эни 90 км. Энг чуқур жойи денгиз сатҳидан 38 м паст. Марказий қисмида тахиршўр Сариқамиш кўли жойлашган. С.с. овал шаклда бўлиб, қад. кўл чўкиндиларидан таркиб топган ва усти шўрхок ҳамда шамолда тўзувчи қум б-н қопланган. Баъзан, Амударё суви қуйилган даврларда С.с. кўлга айланган. Амударё қайта Орол денгизига қуйилганда С.с. яна қуриган. Неоген охирида, юқори тўртламчи даврда (сатҳи 58 м), 14— 16-а.ларда (сатҳи 50—62 м) кўл бўлган. Охирги марта Амударё 1878 й. ёзида сойликка етиб келган. 1971 й. Дарёлиқ орқали сойликка сув келган ва майд. 1000 км2 дан ортиқ, сув ҳажми 12 км3, чуқ. 30 м келадиган кўл ҳосил бўлган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.