Sariqöl tizmasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 199–200-b. — ziyouz.com
Sariqöl tizmasi - Şarqiy Pomirdagi toğ tizmasi. Tojikiston Respublikasi Togli Badaxşon muxtor viloyati va Xitoy çegaralari böylab çözilgan. Tizma şim.da Markansuv daryosidan boşlanib, jan.da Beik dovonigaça (bal. 4762 m) davom etadi. Uz. 350 km. St. Tarim va Panj (Amudaryo) daryolari havzasini bir biridan ajratib turadi. St., asosan, kenglik böylab çözilgan. Eng baland joyi 6351 m (Lavirdir toği). Tizmada Amudaryo va Tarim vodiylarini boğlaydigan bir qança dovonlar (Uçbel, Özbel, Budabel, Aramit, Qulma, Tuzakçi va b.) bor.
Relyefi murakkab. Suvayirğiç kismi, yon bağirlarida eroziya, denudatsiya jarayonlari va muzliklar ta'siri natijasida vujudga kelgan relyef şakllari mavjud. Asosan, kristalli slanets va granitoidlardan tuzilgan. Şim. qismida muzliklar bor. Tizmaning yon bağirlarida baland toğ çöli ösimliklari ösadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРИҚЎЛ ТИЗМАСИ - Шарқий Помирдаги тоғ тизмаси. Тожикистон Республикаси Тогли Бадахшон мухтор вилояти ва Хитой чегаралари бўйлаб чўзилган. Тизма шим.да Маркансув дарёсидан бошланиб, жан.да Беик довонигача (бал. 4762 м) давом этади. Уз. 350 км. Ст. Тарим ва Панж (Амударё) дарёлари ҳавзасини бир биридан ажратиб туради. Ст., асосан, кенглик бўйлаб чўзилган. Энг баланд жойи 6351 м (Лавирдир тоғи). Тизмада Амударё ва Тарим водийларини боғлайдиган бир қанча довонлар (Учбел, Ўзбел, Будабел, Арамит, Қулма, Тузакчи ва б.) бор.
Рельефи мураккаб. Сувайирғич кисми, ён бағирларида эрозия, денудация жараёнлари ва музликлар таъсири натижасида вужудга келган рельеф шакллари мавжуд. Асосан, кристалли сланец ва гранитоидлардан тузилган. Шим. қисмида музликлар бор. Тизманинг ён бағирларида баланд тоғ чўли ўсимликлари ўсади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.