Sarob
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 204–205-b. — ziyouz.com
Sarob — atmosferadagi optik hodisa; bunda uzokdagi narsa (yoki osmonning bir qismi) b-n birgalikda uning mavhum tasviri ham boşqa joyda közga körinadi. Agar narsa ufkdan pastda bölsa, uning mavhum tasvirigina körinadi. S. narsa tagida, narsa ustida (rasmga k,.), uning yon tomonida körinişi mumkin. S. atmosferaning pastki katlamlarida havo ziçligi (şuningdek, t-rasi)ni notekis taqsimlanişi ta'sirida, ya'ni uning odatdan taşkari katta vertikal yoki gorizontal gradiyentlari sababli yuzaga keladi. Natijada narsadan keladigan yoruğlik nurlari qiyşayadi, atmosferadagi yoruğlikning sindiriş körsatkiçi anomal taqsimlanadi. Ustki S, köp hollarda yuqori kengliklarda, ziçlikning balandlik böylab tez pasayişi, ya'ni sovuq yer yuzasida traning inversiyasi paytida (yuqoriga kötarilgan sari traning ortişi) röy beradi. Pastki S. isib turgan tekis yer (çöl, yöl) ustida traning juda katta vertikal gradiyenti (ya'ni balandga kötarilgan sari traning tez pasayişi) natijasida paydo böladi. Osmonning tasviri Yer yuzasida suvga öxşab körinadi. Yon tomondagi S. juda qizib ketgan qoyatoşlar yoki devorlar yonida körinadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРОБ — атмосферадаги оптик ҳодиса; бунда узокдаги нарса (ёки осмоннинг бир қисми) б-н биргаликда унинг мавҳум тасвири ҳам бошқа жойда кўзга кўринади. Агар нарса уфкдан пастда бўлса, унинг мавҳум тасвиригина кўринади. С. нарса тагида, нарса устида (расмга к,.), унинг ён томонида кўриниши мумкин. С. атмосферанинг пастки катламларида ҳаво зичлиги (шунингдек, т-раси)ни нотекис тақсимланиши таъсирида, яъни унинг одатдан ташкари катта вертикал ёки горизонтал градиентлари сабабли юзага келади. Натижада нарсадан келадиган ёруғлик нурлари қийшаяди, атмосферадаги ёруғликнинг синдириш кўрсаткичи аномал тақсимланади. Устки С, кўп ҳолларда юқори кенгликларда, зичликнинг баландлик бўйлаб тез пасайиши, яъни совуқ ер юзасида транинг инверсияси пайтида (юқорига кўтарилган сари транинг ортиши) рўй беради. Пастки С. исиб турган текис ер (чўл, йўл) устида транинг жуда катта вертикал градиенти (яъни баландга кўтарилган сари транинг тез пасайиши) натижасида пайдо бўлади. Осмоннинг тасвири Ер юзасида сувга ўхшаб кўринади. Ён томондаги С. жуда қизиб кетган қоятошлар ёки деворлар ёнида кўринади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.