Sarsabil
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 208-b. — ziyouz.com
Sarsabil SARSABIL, sparja (Asparagus) — lolaguldoşlar oilasiga mansub ösimliklar turkumi; sabzavot va manzarali ekin. Yevropa, Osiyo va Afrikada 150 turi bor. Özbekistonda 2 turi yovvoyi holda uçraydi. Kaltabarg S. (A. brachyphyllus Turez.), fors (A. persicus Baker.) köp yillik, çirmaşib ösadigan öt. Ikkala turi ham boşqa belgilari b-n birbiriga öxşaş, böyi 50— 150 sm. Barglari mayda, barg qöltiğida ninasimon körinişda. Şakli özgargan şoxçalar — kladodiylar hosil qiladi. Mevasi rezavor, rangi kizil. May oyida gullab, iyunda meva beradi. Töqaylarda ösadi. Dorivor S. (A. offcinalis) Yevropaning markaziy va jan. qismida, Zakavkazye va Şim. Kavkazda keng tarkalgan. Sabzavot sifatida ekiladi; uning yoş novdalari ovqatga işlatiladi. Tarkibida 2% oqsil, 2,4% uglevodlar (kleçatkadan taşqari), vitaminlar V,, B2, RR, provitamin A mavjud. Sdan aspargin olinadi. Hosildorligi 30—35 s/ga. S. ekilgan maydonlardan 10—15 yil hosil olinadi. S. aspargus nomi b-n manzarali ösimlik sifatida ham östiriladi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САРСАБИЛ, спаржа (Asparagus) — лолагулдошлар оиласига мансуб ўсимликлар туркуми; сабзавот ва манзарали экин. Европа, Осиё ва Африкада 150 тури бор. Ўзбекистонда 2 тури ёввойи ҳолда учрайди. Калтабарг С. (А. brachyphyllus Turez.), форс (A. persicus Baker.) кўп йиллик, чирмашиб ўсадиган ўт. Иккала тури ҳам бошқа белгилари б-н бирбирига ўхшаш, бўйи 50— 150 см. Барглари майда, барг қўлтиғида нинасимон кўринишда. Шакли ўзгарган шохчалар — кладодийлар ҳосил қилади. Меваси резавор, ранги кизил. Май ойида гуллаб, июнда мева беради. Тўқайларда ўсади. Доривор С. (А. offcinalis) Европанинг марказий ва жан. қисмида, Закавказье ва Шим. Кавказда кенг таркалган. Сабзавот сифатида экилади; унинг ёш новдалари овқатга ишлатилади. Таркибида 2% оқсил, 2,4% углеводлар (клечаткадан ташқари), витаминлар В,, В2, РР, провитамин А мавжуд. Сдан аспаргин олинади. Ҳосилдорлиги 30—35 ц/га. С. экилган майдонлардан 10—15 йил ҳосил олинади. С. аспаргус номи б-н манзарали ўсимлик сифатида ҳам ўстирилади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.