Savdo uyi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 15–16-b. — ziyouz.com
Savdo uyi — 1) katta mikyosda savdo operatsiyalarini olib boradigan köp tarmoqli savdo kompaniyasi. Öz kapitali va jalb etilgan kapitaldan foydalanadi. Aksariyat öz nomidan va öz xisobidan eksportimport, tovar ayirboşlaş va b. taşki savdo alokalarini amalga oşiradi. Su. savdo korxonalarini sotib oliş, jihozuskunalarni ijaraga topşiriş, kreditlar beriş, içki ulgurji va çakana savdo operatsiyalarini amalga oşiriş, transport, suğurta va b. sohalarda xizmatlar körsatiş b-n moliya va i.ç. faoliyatida ham qatnaşadi. Su. tarixan savdo kapitali mahsuli, şu sababli 20-a.ning 20y.lariga qadar sobiq SSSR hududida bunday uylar savdogarlar oilalariga qaraşli bölgan.
Yaponiyaning «Mitsubisi», «Mitsui», «Sumito» kabi 9 ta birlaşma kompaniyalari jahondagi eng yirik savdo uylariga kiradi. Koreya Respublikasi, Hindiston, Braziliya, Singapur, Turkiya va b. mamlakatlarda ham savdo uylari keng tarqalgan. Özbekistonda bozor iqtisodiyotiga ötiş davrining boşlarida davlat universal magazinlarini aksiyadorlik savdo uylariga aylantiriş hamda davlat savdo korxonalarini fuqarolarga yoki fuqaro jamoalariga sotiş yöli b-n paydo böldi. 1991 y. sent.da Toşkent ş.da «Özbek savdo uyi», 1992 y. mart oyida «Osiyo kontinental» xalqaro savdo uyi aksiyadorlik jamiyati va b. taşkil topdi. Şuningdek, Moskva, Sankt-Peterburg, Ankara, Berlin va b. şaharlarda özbekistonlik işbilarmonlarning savdo uylari oçilgan; 2) savdo korxonasining maxsus turi; ixtisoslaşgan (mas, ust kiyim, poyabzal, gazlama va xona) yoki universal (har xil tovarlar) savdo uylari bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САВДО УЙИ — 1) катта микёсда савдо операцияларини олиб борадиган кўп тармоқли савдо компанияси. Ўз капитали ва жалб этилган капиталдан фойдаланади. Аксарият ўз номидан ва ўз хисобидан экспортимпорт, товар айирбошлаш ва б. ташки савдо алокаларини амалга оширади. Су. савдо корхоналарини сотиб олиш, жиҳозускуналарни ижарага топшириш, кредитлар бериш, ички улгуржи ва чакана савдо операцияларини амалга ошириш, транспорт, суғурта ва б. соҳаларда хизматлар кўрсатиш б-н молия ва и.ч. фаолиятида ҳам қатнашади. Су. тарихан савдо капитали маҳсули, шу сабабли 20-а.нинг 20й.ларига қадар собиқ СССР ҳудудида бундай уйлар савдогарлар оилаларига қарашли бўлган.
Япониянинг «Мицубиси», «Мицуи», «Сумито» каби 9 та бирлашма компаниялари жаҳондаги энг йирик савдо уйларига киради. Корея Республикаси, Ҳиндистон, Бразилия, Сингапур, Туркия ва б. мамлакатларда ҳам савдо уйлари кенг тарқалган. Ўзбекистонда бозор иқтисодиётига ўтиш даврининг бошларида давлат универсал магазинларини акциядорлик савдо уйларига айлантириш ҳамда давлат савдо корхоналарини фуқароларга ёки фуқаро жамоаларига сотиш йўли б-н пайдо бўлди. 1991 й. сент.да Тошкент ш.да «Ўзбек савдо уйи», 1992 й. март ойида «Осиё континентал» халқаро савдо уйи акциядорлик жамияти ва б. ташкил топди. Шунингдек, Москва, Санкт-Петербург, Анкара, Берлин ва б. шаҳарларда ўзбекистонлик ишбилармонларнинг савдо уйлари очилган; 2) савдо корхонасининг махсус тури; ихтисослашган (мас, уст кийим, пойабзал, газлама ва хона) ёки универсал (ҳар хил товарлар) савдо уйлари бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.