Sayd Kamolxon töra öğli Nosirxon Töra
Manba: ÖzME, 6-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 311-b. — ziyouz.com
Nosirxon Töra Sayd Kamolxon töra öğli (1871, Namangan — 1938.3.9) — Turkiston muxtoriyati hukumati maorif vaziri (1917— 18), sovet hokimiyatiga qarşi olib borilgan harakat raqbarlaridan biri, yirik ulamo. Buxoroda, Kobul, Dexli, Bağdod va Hijoz ş.larida tahsil oldi. Turkistonga kaytgaç (1912), Namangan şahar qozisi bölgan. 1913 y.dan boşlab, jadidçilik harakatida faol katnaşgan. «Şuroy islomiya» taşkilotining Namangan şö'basi rahbari, Namangan ş. Dumasi a'zosi (1917). Turkiston ölka musulmonlari favqulodda IV qurul-toyi (1917 y. 26—28 noyab.)ni ötkazişda jonbozlik körsatdi. 1918 y. fev.da muxtoriyat hukumati bolşeviklar tomonidan ağdarilgaç, bir yil mobaynida yaşirin hayot keçirgan. U Koson-soyda «Milliy ittihod» taşkiloti yaçeykasini taşkil qilgan (1919). Sovet rejimi tomonidan qamoqqa olinadi, söngra Orenburgga surgun qilinadi (1924—29). Surgundan kaytgaç, mavjud tuzumga qarşi faol harakatni davom ettirdi. Qatağon qilingan N.t. qamoqda vafot etadi. «Tarixi Turkiston» (15 bölimdan iborat), «Orenburg maktublari» esdaligi va b. asarlari mavjud.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
НОСИРХОН ТЎРА Сайд Камолхон тўра ўғли (1871, Наманган — 1938.3.9) — Туркистон мухторияти ҳукумати маориф вазири (1917— 18), совет ҳокимиятига қарши олиб борилган ҳаракат рақбарларидан бири, йирик уламо. Бухорода, Кобул, Дехли, Бағдод ва Ҳижоз ш.ларида таҳсил олди. Туркистонга кайтгач (1912), Наманган шаҳар қозиси бўлган. 1913 й.дан бошлаб, жадидчилик ҳаракатида фаол катнашган. «Шурой исломия» ташкилотининг Наманган шўъбаси раҳбари, Наманган ш. Думаси аъзоси (1917). Туркистон ўлка мусулмонлари фавқулодда IV қурул-тойи (1917 й. 26—28 нояб.)ни ўтказишда жонбозлик кўрсатди. 1918 й. фев.да мухторият ҳукумати большевиклар томонидан ағдарилгач, бир йил мобайнида яширин ҳаёт кечирган. У Косон-сойда «Миллий иттиҳод» ташкилоти ячейкасини ташкил қилган (1919). Совет режими томонидан қамоққа олинади, сўнгра Оренбургга сургун қилинади (1924—29). Сургундан кайтгач, мавжуд тузумга қарши фаол ҳаракатни давом эттирди. Қатағон қилинган Н.т. қамоқда вафот этади. «Тарихи Туркистон» (15 бўлимдан иборат), «Оренбург мактублари» эсдалиги ва б. асарлари мавжуд.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.