Sayfiddin Boharziy maqbarasi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 55-b. — ziyouz.com
Sayfiddin Boharziy maqbarasi — Buxorodagi me'moriy yodgorlik (13—14-a.lar). Buxoroning şarqiy qismi (eski Fathobod mavzei) da 2 maqbara — Bayonqulixon maqbarasi va S.B.m. bunyod etilgan. S.B.m.ning kiçik görxonasi (13-a. 2-yarmi) va ziyoratxonasi (14-a. 2-yarmi) çarxi gumbazli. Boş tarzidagi peştoq çuqur ravoqli, 2 yoniga guldastalar işlangan. Peştoq va guldasta oraliğidagi yassi mehrobiy tokçalarga tuynuklar qilingan. Peştoq yuqorisida ravokli darçalar bor. Ziyoratxona va görxona içidagi gumbaz osti bağali 8 va 16 qirrali muqarnas bezaklar b-n töldirilgan. Maqbaraga Şayx Sayfiddin Boharziy, uning 2 öğli Jamoliddin Muhammad va Mazhariddin Mutahhar, şuningdek, nevarasi Abu Mufaxir Yahyo, evaralari Xovand Burhoniddin, Ruhiddin Şayx Dovudlar dafn etilgan. Amir Temur Buxoroga taşrif buyurganda Şayx qabrini albatta ziyorat qilgan. Uning farmoni b-n makbara obod qilinib, ziyoratxona va şarqiy peştoq qurilgan. Şayx qabri ustidagi yoğoç sağananing yasaliş uslubi, zarhal bezaklari Amir Temur davri yoğoç öymakorligi san'atining noyob yodgorligi hisoblanadi. Sağanada tuğilgan va vafot etgan sana, Qur'ondan oyatlar, Şayxni madh etuvçi madhiyalar, rangbarang naqşlar özaro uyğunlaşgan. Mustaqillikdan keyin S.B.m. qayta ta'mirlanib, yodgorlik atrofida gözal Fathobod boği bunyod etiddi.
Ad.: Nemseva N.B., Xanaka Sayfaddina Baxarzi v Buxare, Buxara, 2003.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙФИДДИН БОҲАРЗИЙ МАҚБАРАСИ — Бухородаги меъморий ёдгорлик (13—14-а.лар). Бухоронинг шарқий қисми (эски Фатҳобод мавзеи) да 2 мақбара — Баёнқулихон мақбараси ва С.Б.м. бунёд этилган. С.Б.м.нинг кичик гўрхонаси (13-а. 2-ярми) ва зиёратхонаси (14-а. 2-ярми) чархи гумбазли. Бош тарзидаги пештоқ чуқур равоқли, 2 ёнига гулдасталар ишланган. Пештоқ ва гулдаста оралиғидаги ясси меҳробий токчаларга туйнуклар қилинган. Пештоқ юқорисида равокли дарчалар бор. Зиёратхона ва гўрхона ичидаги гумбаз ости бағали 8 ва 16 қиррали муқарнас безаклар б-н тўлдирилган. Мақбарага Шайх Сайфиддин Боҳарзий, унинг 2 ўғли Жамолиддин Муҳаммад ва Мазҳариддин Мутаҳҳар, шунингдек, невараси Абу Муфахир Яҳё, эваралари Хованд Бурҳониддин, Руҳиддин Шайх Довудлар дафн этилган. Амир Темур Бухорога ташриф буюрганда Шайх қабрини албатта зиёрат қилган. Унинг фармони б-н макбара обод қилиниб, зиёратхона ва шарқий пештоқ қурилган. Шайх қабри устидаги ёғоч сағананинг ясалиш услуби, зарҳал безаклари Амир Темур даври ёғоч ўймакорлиги санъатининг ноёб ёдгорлиги ҳисобланади. Сағанада туғилган ва вафот этган сана, Қуръондан оятлар, Шайхни мадҳ этувчи мадҳиялар, рангбаранг нақшлар ўзаро уйғунлашган. Мустақилликдан кейин С.Б.м. қайта таъмирланиб, ёдгорлик атрофида гўзал Фатҳобод боғи бунёд этидди.
Ад.: Немцева Н.Б., Ханака Сайфаддина Бахарзи в Бухаре, Бухара, 2003.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.