Sayfuddin
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 56-b. — ziyouz.com
Sayfuddin SAYFUDDIN, Hoji Sayfuddin (? — 1401, Nişopur) — Amir Temurning yaqin safdoşi va atokli sarqardalaridan biri. Nukuz uruği vakili. Sohibqironnyng taxt tepasiga kelişida, möğullarni Movarounnahr sarhadlaridan quvib çiqarişda S. Joku, Abbos bahodir, Sulaymonşoh, Dovud kabi beklar qatori jonbozlik körsatgan. 1365 y.da yuz bergan Jangiloysya S Amir Temur qömondonlik qilgan juvanğar — söl qanotning qölmarkazidan örin olgan. 1365 y. Sohibkironning 243 nafar safdoşi, 12 ming kişilik laşkari b-n Naxşabda turgan amir Husaynga qarşi yuriş qiladi. Uşbu yurişda boşqa xos beklar qatori S ham jasorat körsatgan. S.ga amiri laşkar va tavoçi mansabi beriladi. 1371 y. S. Sohibqiron tomonidan Samarqand dorussaltana doruğasi etib tayinlangan (1371 — 75). 1377 y.ning qişida haj amalini bajo keltirgan. Ilmi harb, ilmi nujum, ilmi şariatdan mukammal xabardor bölgan S.ni Sohibqiron diplomatik muzokaralar olib borişga jalb etgan. 1383—87 y.larda S. Eron, Ozarbayjon, Iroqqa qilingan harbiy harakatlarda Mironşoh qöşini safida qatnaşgan. 1388 y.ning noyab.da Amir Temur S.ni ö ğruq(oboz)k& qömondon qilib tayinlab uni Samarqandga uzatgan. 1391 y.dagi Qunduzça jangida S Mironşoh boşçiligidagi öng qöl qism qunbuliga sardorlik qilgan. Jangdan söng Sohibqiron öğruqni poytaxtga yetkazişni yana S.ga yuklagan. 1393 y. S. Gurjiston yurişida iştirok etgan. S.ning sarkardalik iste'dodi, matonati, tadbirkorligi 1395 y. Terek dape'cu böyidagi jangaa yaqqol namoyon bölgan. Boyazid Yildirimga qarşi yuriş davrida, Amir Temur qöşiniga qöşiliş maqsadida Samarqanddan Muhammad Sulton mirzo b-n safarga çiqqan S. Nişopurga yetgaç, betob bölib vafot etadi.
Ad.: Nizomiddin Şomiy, Zafarnoma, Movarounnahr voqealari, 1360—1370, T., 1994.
Hamidulla Dadaboyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙФУДДИН, Ҳожи Сайфуддин (? — 1401, Нишопур) — Амир Темурнинг яқин сафдоши ва атокли сарқардаларидан бири. Нукуз уруғи вакили. Соҳибқироннйнг тахт тепасига келишида, мўғулларни Мовароуннаҳр сарҳадларидан қувиб чиқаришда С. Жоку, Аббос баҳодир, Сулаймоншоҳ, Довуд каби беклар қатори жонбозлик кўрсатган. 1365 й.да юз берган Жангилойця С Амир Темур қўмондонлик қилган жуванғар — сўл қанотнинг қўлмарказидан ўрин олган. 1365 й. Соҳибкироннинг 243 нафар сафдоши, 12 минг кишилик лашкари б-н Нахшабда турган амир Ҳусайнга қарши юриш қилади. Ушбу юришда бошқа хос беклар қатори С ҳам жасорат кўрсатган. С.га амири лашкар ва тавочи мансаби берилади. 1371 й. С. Соҳибқирон томонидан Самарқанд доруссалтана доруғаси этиб тайинланган (1371 — 75). 1377 й.нинг қишида ҳаж амалини бажо келтирган. Илми ҳарб, илми нужум, илми шариатдан мукаммал хабардор бўлган С.ни Соҳибқирон дипломатик музокаралар олиб боришга жалб этган. 1383—87 й.ларда С. Эрон, Озарбайжон, Ироққа қилинган ҳарбий ҳаракатларда Мироншоҳ қўшини сафида қатнашган. 1388 й.нинг нояб.да Амир Темур С.ни ў ғруқ(обоз)к& қўмондон қилиб тайинлаб уни Самарқандга узатган. 1391 й.даги Қундузча жангида С Мироншоҳ бошчилигидаги ўнг қўл қисм қунбулига сардорлик қилган. Жангдан сўнг Соҳибқирон ўғруқни пойтахтга етказишни яна С.га юклаган. 1393 й. С. Гуржистон юришида иштирок этган. С.нинг саркардалик истеъдоди, матонати, тадбиркорлиги 1395 й. Терек dape’cu бўйидаги жангаа яққол намоён бўлган. Боязид Йилдиримга қарши юриш даврида, Амир Темур қўшинига қўшилиш мақсадида Самарқанддан Муҳаммад Султон мирзо б-н сафарга чиққан С. Нишопурга етгач, бетоб бўлиб вафот этади.
Ад.: Низомиддин Шомий, Зафарнома, Мовароуннаҳр воқеалари, 1360—1370, Т., 1994.
Ҳамидулла Дадабоев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.