Sayğoq
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 58-b. — ziyouz.com
Sayğoq SAYĞOQ, oqquyruq (Saiga tatarica) — quvuşşoxlilar oilasiga mansub juft tuyoqli hayvon. Erkagi gavdasining uz. 110—140 sm gaça, böyi 80 sm, oğirligi 40 kg gaça. Urğoçisi erkagidan kiçik. Şoxi oç sariq, uz. 40 sm gaça. Urğoçisi şoxsiz. S. Mongoliya, Ğarbiy Xitoyning çala çöllarida, Qozoğiston, Qalmiq çöllari va Quyi Volga, Örta Osiyoning şim.da tarqalgan. Kattakatta poda bölib yaşaydi, harakatçan,. 70— 80 km/soat tezlikda yuguradi. S. — çöl va daştning tipik hayvoni.
U ötlar b-n oziklanadi, qişda janub tomonga qarab köçadi. S. qor kalin tuşganda köplab halok böladi. Noyab.— dek. da juftlaşadi. Böğozlik davri 5 oyça, boşqa tuyokli hayvonlardan farq qilgan holda köpinça 2 tadan bola tuğadi. Göşti va terisi uçun ovlanadi. 20-a.ning boşlarida S.ning soni keskin kamayib ketganligidan 1919 y.dan boşlab ovlaş man etilgan. 1954 y.dan litsenziya böyiça ovlaşga ruxsat etilgan. Mavsumiy ovlanadi. Özbekistonda Sayğoqli davlat buyurtma hududida köpaytirilmoqda.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙҒОҚ, оққуйруқ (Saiga tatarica) — қувушшохлилар оиласига мансуб жуфт туёқли ҳайвон. Эркаги гавдасининг уз. 110—140 см гача, бўйи 80 см, оғирлиги 40 кг гача. Урғочиси эркагидан кичик. Шохи оч сариқ, уз. 40 см гача. Урғочиси шохсиз. С. Монголия, Ғарбий Хитойнинг чала чўлларида, Қозоғистон, Қалмиқ чўллари ва Қуйи Волга, Ўрта Осиёнинг шим.да тарқалган. Каттакатта пода бўлиб яшайди, ҳаракатчан,. 70— 80 км/соат тезликда югуради. С. — чўл ва даштнинг типик ҳайвони.
У ўтлар б-н озикланади, қишда жануб томонга қараб кўчади. С. қор калин тушганда кўплаб ҳалок бўлади. Нояб.— дек. да жуфтлашади. Бўғозлик даври 5 ойча, бошқа туёкли ҳайвонлардан фарқ қилган ҳолда кўпинча 2 тадан бола туғади. Гўшти ва териси учун овланади. 20-а.нинг бошларида С.нинг сони кескин камайиб кетганлигидан 1919 й.дан бошлаб овлаш ман этилган. 1954 й.дан лицензия бўйича овлашга рухсат этилган. Мавсумий овланади. Ўзбекистонда Сайғоқли давлат буюртма ҳудудида кўпайтирилмоқда.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.