Saylov okrugi
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 47–48-b. — ziyouz.com
Saylov okrugi — davlat boşliği yoki hokimiyatning vakillik organlariga saylov ötkaziş uçun tuziladigan aholi hududiy taşkilotining asosiy böğini. So. unda qança deputat saylanişiga qarab, bir mandatli va köp mandatli bölişi mumkin. Har bir okrugdan qonunda belgilangan miqdorda (vakillik normasi) deputatlar saylanadi. Dunyo davlatlari tajribasiga köra, saylovni demokratik tamoyillarga muvofiq ötkazilişini ta'minlaş maqsadida turli xil milliy-ma'muriy bulinişga mos ravişda saylov okruglari tuziladi. Ya'ni davlatning ma'muriy-hududiy böliniş böyiça istiqomat qilayotgan aholining öz vakillarini davlat hokimiyati organlariga saylaş şartlari saylov okruglarida belgilanadi.
Özbekiston Respublikasining butun hududida ÖzR Prezidenti saylovi, Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisning Qonunçilik palatasiga saylov va referendum tögrisidagi qonunlar asosida Markaziy saylov komissiyasi tomonidan saylov tayinlangandan keyin saylov okruglari röyxati ularning çegaralari va saylovçilar sonini körsatilgan holda e'lon qilinadi. Saylov okruglari har bir saylov vaqtida Özbekiston Respublikasining butun hududida saylovçilar soni teng miqdorda qilib belgilanadi. Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunçilik palatasiga saylov ötkaziş uçun 120 ta hududiy So. tuziladi. Xalq deputatlari viloyat va Toşkent ş. Kengaşlariga deputatlar saylaşda 60 tadan köp bulmagan, xalq deputatlari tuman va şahar Kengaşlariga deputat saylaşda — 30 tadan kup bölmagan hududiy So. tuziladi. Har bir S. o.dan Oliy Majlisga, tegişli xalq deputatlari Kengaşiga bitta deputat saylanadi. Saylov okruglarining çegaralari viloyatlar, tumanlar va şaharlarning ma'muriy-hududiy tuzilişini inobatga olgan holda belgilanadi.
Abdujabbor Tölaganov, Abduaziz Çöliyev.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙЛОВ ОКРУГИ — давлат бошлиғи ёки ҳокимиятнинг вакиллик органларига сайлов ўтказиш учун тузиладиган аҳоли ҳудудий ташкилотининг асосий бўғини. Со. унда қанча депутат сайланишига қараб, бир мандатли ва кўп мандатли бўлиши мумкин. Ҳар бир округдан қонунда белгиланган миқдорда (вакиллик нормаси) депутатлар сайланади. Дунё давлатлари тажрибасига кўра, сайловни демократик тамойилларга мувофиқ ўтказилишини таъминлаш мақсадида турли хил миллий-маъмурий булинишга мос равишда сайлов округлари тузилади. Яъни давлатнинг маъмурий-ҳудудий бўлиниш бўйича истиқомат қилаётган аҳолининг ўз вакилларини давлат ҳокимияти органларига сайлаш шартлари сайлов округларида белгиланади.
Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида ЎзР Президенти сайлови, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиснинг Қонунчилик палатасига сайлов ва референдум тўгрисидаги қонунлар асосида Марказий сайлов комиссияси томонидан сайлов тайинлангандан кейин сайлов округлари рўйхати уларнинг чегаралари ва сайловчилар сонини кўрсатилган ҳолда эълон қилинади. Сайлов округлари ҳар бир сайлов вақтида Ўзбекистон Республикасининг бутун ҳудудида сайловчилар сони тенг миқдорда қилиб белгиланади. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатасига сайлов ўтказиш учун 120 та ҳудудий Со. тузилади. Халқ депутатлари вилоят ва Тошкент ш. Кенгашларига депутатлар сайлашда 60 тадан кўп булмаган, халқ депутатлари туман ва шаҳар Кенгашларига депутат сайлашда — 30 тадан куп бўлмаган ҳудудий Со. тузилади. Ҳар бир С. о.дан Олий Мажлисга, тегишли халқ депутатлари Кенгашига битта депутат сайланади. Сайлов округларининг чегаралари вилоятлар, туманлар ва шаҳарларнинг маъмурий-ҳудудий тузилишини инобатга олган ҳолда белгиланади.
Абдужаббор Тўлаганов, Абдуазиз Чўлиев.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.