Sayohatnoma
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 26-b. — ziyouz.com
Sayohatnoma — badiiy adabiyotdagi janr. Sayohat taassurotlari va tafsilotlari tasviriga bağişlangan asar. S.larning tarixiy-badiiy qimmati muallif maqsadi, uslubi va mahoratiga boğliq. Adabiyot tarixida sayohat taassurotlarining nasriy va şe'riy tasviridan iborat önlab asarlar mavjud. Nasriy S.larda joy va voqealarning izçil tafsiloti yetakçi örin tutsa, şe'riy S.larda tasvir ixçam va umumlaşma xarakterda böladi. Nosir Xucpaewm «Safarnoma»si bu janrning dastlabki namunasi bölib, unda 7 yillik sayohat taassurotlari nasriy yöl b-n bayon qilingan. Özbek adabiyoti tarixi uçun, asosan, şe'riy S.lar xarakterlidir. Mac, Muqimiynnnt murabba' şaklida yozilgan «Sayohatnoma»si ğoyaviy-badiiy xususiyatlari b-n bu janrning original namunasi x,isoblanadi. Nodimning Samarqand va Toşkentga qilgan safari natijasida yuzaga kelgan S.si esa qasida şaklida yozilgan.
Hoz. davr adiblari va publitsistlarining turli mamlakatlarga qilgan safarlari natijasida qam bir qator nasriy S.lar yuzaga keldi. Ular uslubida oçerk va publitsistika uçun xarakterli xususiyatlar köproq. Mac, Oybekning «Pokiston taassurotlari» asarida S. mavzuining kengayganligi, bayon va tasvir şakllarining öziga xosligi közga taşlanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЁҲАТНОМА — бадиий адабиётдаги жанр. Саёҳат таассуротлари ва тафсилотлари тасвирига бағишланган асар. С.ларнинг тарихий-бадиий қиммати муаллиф мақсади, услуби ва маҳоратига боғлиқ. Адабиёт тарихида саёҳат таассуротларининг насрий ва шеърий тасвиридан иборат ўнлаб асарлар мавжуд. Насрий С.ларда жой ва воқеаларнинг изчил тафсилоти етакчи ўрин тутса, шеърий С.ларда тасвир ихчам ва умумлашма характерда бўлади. Носир Xucpaewm «Сафарнома»си бу жанрнинг дастлабки намунаси бўлиб, унда 7 йиллик саёҳат таассуротлари насрий йўл б-н баён қилинган. Ўзбек адабиёти тарихи учун, асосан, шеърий С.лар характерлидир. Mac, Муқимийнннт мураббаъ шаклида ёзилган «Саёҳатнома»си ғоявий-бадиий хусусиятлари б-н бу жанрнинг оригинал намунаси х,исобланади. Нодимнинг Самарқанд ва Тошкентга қилган сафари натижасида юзага келган С.си эса қасида шаклида ёзилган.
Ҳоз. давр адиблари ва публицистларининг турли мамлакатларга қилган сафарлари натижасида қам бир қатор насрий С.лар юзага келди. Улар услубида очерк ва публицистика учун характерли хусусиятлар кўпроқ. Mac, Ойбекнинг «Покистон таассуротлари» асарида С. мавзуининг кенгайганлиги, баён ва тасвир шаклларининг ўзига хослиги кўзга ташланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.