Sayqaliy
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 58-b. — ziyouz.com
Sayqaliy SAYQALIY, Hisoriy, Sobiriy (taxalluslari; ismi Sobir) (1730— Hisor — 1798) — şoir. «Qissai Ibrohim», «Rangnomai imom Muhammad Hanafiya», «Ahtamnoma», «Ravzat uşşuhado» kabi diniydidaktik asarlari bor. Ularda Şarkda maşhur ayrim syujetlar qisqa bayon etilgan. Ğazal, muxammas, musaddas, musamman va masnaviylarida zamonasidan, haqsizlik va qaşşoqlikdan şikoyat qilgan, insonni, uning sevgisini uluğlagan. S. ijodida işqiysarguzaşt mazmundagi «Bahrom va Gulandom» dostoni alohida ahamiyatga ega. Asar masnaviy va lirik janrlarda aralaştirib yozilgan. Kiriş qismida 20 dan ortiq işqiy syujetlarni sanaydi. Uning asarida xalq oğzaki ijodidagi Bahrom obrazi asosiy qahramon qilib olingan. Rum şahzodasi Bahromning Çin malikasi Gulandomga oşiq bölişi va ularning sarguzaştlari asarning asosiy syujetini taşkil etadi. Asarda mardlik, vatanparvarlik, sadoqat, maqsadga intilişda sobitqadamlik kabi olijanob insoniy fazilatlar tarannum etilgan. S. asarlari Markaziy Osiyo, Qozoğiston, Tatariston va b. joylarda keng tarqalgan, bir neça bor naşr etilgan. Qölyozma nusxalari Sankt-Peterburg, Toşkent, Aşxobod, Duşanba, Samarqand kabi şaharlardagi qölyozmalar fondlarida saqlanadi.
Ac: Bahrom va Gulandom, T., 1960.
Ad.: Abdullayev V., Özbek adabiyoti tarixi, 2kitob, T., 1967; Özbek adabiyoti tarixi |5 j.li], 4j., T., 1978.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙҚАЛИЙ, Ҳисорий, Собирий (тахаллуслари; исми Собир) (1730— Ҳисор — 1798) — шоир. «Қиссаи Иброҳим», «Рангномаи имом Муҳаммад Ҳанафия», «Аҳтамнома», «Равзат ушшуҳадо» каби динийдидактик асарлари бор. Уларда Шаркда машҳур айрим сюжетлар қисқа баён этилган. Ғазал, мухаммас, мусаддас, мусамман ва маснавийларида замонасидан, ҳақсизлик ва қашшоқликдан шикоят қилган, инсонни, унинг севгисини улуғлаган. С. ижодида ишқийсаргузашт мазмундаги «Баҳром ва Гуландом» достони алоҳида аҳамиятга эга. Асар маснавий ва лирик жанрларда аралаштириб ёзилган. Кириш қисмида 20 дан ортиқ ишқий сюжетларни санайди. Унинг асарида халқ оғзаки ижодидаги Баҳром образи асосий қаҳрамон қилиб олинган. Рум шаҳзодаси Баҳромнинг Чин маликаси Гуландомга ошиқ бўлиши ва уларнинг саргузаштлари асарнинг асосий сюжетини ташкил этади. Асарда мардлик, ватанпарварлик, садоқат, мақсадга интилишда собитқадамлик каби олижаноб инсоний фазилатлар тараннум этилган. С. асарлари Марказий Осиё, Қозоғистон, Татаристон ва б. жойларда кенг тарқалган, бир неча бор нашр этилган. Қўлёзма нусхалари Санкт-Петербург, Тошкент, Ашхобод, Душанба, Самарқанд каби шаҳарлардаги қўлёзмалар фондларида сақланади.
Ac: Баҳром ва Гуландом, Т., 1960.
Ад.: Абдуллаев В., Ўзбек адабиёти тарихи, 2китоб, Т., 1967; Ўзбек адабиёти тарихи |5 ж.ли], 4ж., Т., 1978.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.