Sayyid
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 45-b. — ziyouz.com
Sayyid SAYYID, sayd (arab. — janob) — 1) Muhammad payğambar (as) avlodlariga mansub kişining unvoni. Arablarda islomga qadar qabilaning saylanadigan rahbarlari unvoni — boşliq, mas'ul şaxs degan ma'noni anglatgan. Lşning otasi Abu Tolib bir vaqtlar qurayş qabilasining S.laridan bölgan. Şuning uçun bu unvon Alining öğillari Hasan va Husaynning butun avlodlari ismiga qöyiladigan faxriy unvon hisoblangan. S.larning qiziga uylangan kişining farzandlari ham S. hisoblangan. Şuning uçun ham musulmonlar dunyosida, jumladan, Movarounnahrda köpinça hukmdorlar öz avlodlari mavqeini kötariş maqsadida S.lar qiziga uylanişga harakat qilişgan. Örta asrlarda, yangi va eng yangi davrlarda köpgina hukmdorlar, şu jumladan, Buxoro amirlari, Xiva xonlari hamda turli ijtimoiy tabaqalarga mansub bölgan şaxs ham payğambar avlodidan hisoblanmasada, özlarini S. deb atayverganlar. 2) xöja, boşliq, rahbar.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙЙИД, сайд (араб. — жаноб) — 1) Муҳаммад пайғамбар (ас) авлодларига мансуб кишининг унвони. Арабларда исломга қадар қабиланинг сайланадиган раҳбарлари унвони — бошлиқ, масъул шахс деган маънони англатган. Лшнинг отаси Абу Толиб бир вақтлар қурайш қабиласининг С.ларидан бўлган. Шунинг учун бу унвон Алининг ўғиллари Ҳасан ва Ҳусайннинг бутун авлодлари исмига қўйиладиган фахрий унвон ҳисобланган. С.ларнинг қизига уйланган кишининг фарзандлари ҳам С. ҳисобланган. Шунинг учун ҳам мусулмонлар дунёсида, жумладан, Мовароуннаҳрда кўпинча ҳукмдорлар ўз авлодлари мавқеини кўтариш мақсадида С.лар қизига уйланишга ҳаракат қилишган. Ўрта асрларда, янги ва энг янги даврларда кўпгина ҳукмдорлар, шу жумладан, Бухоро амирлари, Хива хонлари ҳамда турли ижтимоий табақаларга мансуб бўлган шахс ҳам пайғамбар авлодидан ҳисобланмасада, ўзларини С. деб атайверганлар. 2) хўжа, бошлиқ, раҳбар.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.