Sayyor teatr
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 39-b. — ziyouz.com
Sayyor teatr — özining doimiy sahnasiga ega bölmagan, turli joylarga köçib yurib spektakllar körsatadigan teatr. Köp mamlakatlarda xalq, teatrlari (mimlar, gistrionlar, skomoroxlar, jumladan, masxarabozlar, qiziqçilar va b.) sayyor bölgan. 19-a. oxiri — 20-a. boşlari Yevropa va Amerika mamlakatlarida S.t.lar professional tomoşa san'atining alohida şakli sifatida keng tarqalgan. 30y.larda St. işçiyoşlar teatri, k-z — s-z teatrlari misolida rivojlandi. 2-jahon uruşi yillarida S.t.lar (front teatrlari) qismlarda madaniy xizmat körsatgan.
1918 y. Farğonada Hamza boşçiligida taşkil qilinib, 1919 y. Ölka siyosiy sayyor truppasiga aylantirilgan teatr ham St. edi. U «Qizil Şarq» agitpoyezdi tarkibida Toşkent, Samarqand, Andijon, Namangan, Farğona, Qarşi, Çorjöy, Aşxobod va b. şaharlarda tomoşalar körsatiş b-n birga madaniy-ma'rifiy,. tarğibot va taşviqot işlarini ham olib borgan. 60y.larga kelib S.t.lar faoliyati töxtatildi, ularning ayrimlari viloyat teatrlariga aylantirildi, ba'zilari davlat teatrlariga qöşilib ketdi. S.t.lar faoliyatining hamma bosqiçlarida katta siyosiy va madaniy-ma'rifiy rol öynagan.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
САЙЁР ТЕАТР — ўзининг доимий саҳнасига эга бўлмаган, турли жойларга кўчиб юриб спектакллар кўрсатадиган театр. Кўп мамлакатларда халқ, театрлари (мимлар, гистрионлар, скоморохлар, жумладан, масхарабозлар, қизиқчилар ва б.) сайёр бўлган. 19-а. охири — 20-а. бошлари Европа ва Америка мамлакатларида С.т.лар профессионал томоша санъатининг алоҳида шакли сифатида кенг тарқалган. 30й.ларда Ст. ишчиёшлар театри, к-з — с-з театрлари мисолида ривожланди. 2-жаҳон уруши йилларида С.т.лар (фронт театрлари) қисмларда маданий хизмат кўрсатган.
1918 й. Фарғонада Ҳамза бошчилигида ташкил қилиниб, 1919 й. Ўлка сиёсий сайёр труппасига айлантирилган театр ҳам Ст. эди. У «Қизил Шарқ» агитпоезди таркибида Тошкент, Самарқанд, Андижон, Наманган, Фарғона, Қарши, Чоржўй, Ашхобод ва б. шаҳарларда томошалар кўрсатиш б-н бирга маданий-маърифий,. тарғибот ва ташвиқот ишларини ҳам олиб борган. 60й.ларга келиб С.т.лар фаолияти тўхтатилди, уларнинг айримлари вилоят театрларига айлантирилди, баъзилари давлат театрларига қўшилиб кетди. С.т.лар фаолиятининг ҳамма босқичларида катта сиёсий ва маданий-маърифий роль ўйнаган.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.