Sebzor

Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 254-b. — ziyouz.com

Sebzor — ötmişda Toşkentdagi daha nomi. Şaharning şim.ğarbiy qismida joylaşgan. Toşkentning 4 dahasidan biri. Hududi jihatidan eng kiçigi. Çegarasi ğarbdan Sağbon va Krrasaroy köçalarining oraliğidan (hoz. Zarqaynar köçasining ğarbidan), jan. dan Jangob ariğidan ötgan. Şaharning şim. va şarq tomondagi mavzelarida (Alvastiköprik, Hasanboy, Kökterak, Boyqörğon, Boltamozor, Gurunçariq va b.) sebzorliklarning dala hovlilari, boğlari bölgan. Toşkentning eng qad. ariklaridan biri — Kaykovus S. hududidan ötgan. Şayboniylardan Suyunçxöjaxon tomonidan bunyod etilgan (1525 y.) Kaykovus çorboği uning böyida joylaşgan. 19-a. örtalarida S.da 65 ta mahalla, 3 Madrasa (Baroqxon, Möyi Muborak, Beklarbegi), 78 masjid bölgan, şaharning 3 darvozasi (Labzak, Taxtapul, Qorasaroy), Eskijuva bozorining katta qismi, asosan, S. hududida joylaşgan. Aholisi (1870y.larda 18650 kişi), asosan, hunarmandçilik, şahar taşqarisidagi yerlarida dehqonçilik b-n şuğullangan. Muhammad Solihnçng «Tarixi jadidai Toşkant» asarida S. Hazrat Imom Qaffol Şoşiy dahasi nomi b-n qayd etilgan. S.da Qaffol Şoşiy (Xasti Imom) maqbarasi, Baroqxon madrasasi va b. me'moriy yodgorliklar joylaşgan.

S. aholisi, ayniqsa, kosiblari b-n şuhrat qozongan, ularning mahsulotlari Turkiston ölkasining boşqa şaharlariga ham tarqalgan. Aholi, şuningdek, ip gazlama töqiş va çitga gul bosiş b-n maşğul bölgan. Taxtapul, Çuvalaçi, Qorasaroy, Yov, Sebzor va Qoziköça mahalla va mavzelari aholisi ğalla ekinlari ham ekişgan; mol jalloblari daha aholisining öziga töq tabaqasini taşkil etgan.

Ad.h Mallitskiy N.G., Toşkent mahalla va mavzelari, T., 1996; Muhammadjonov A., Qadimgi Toşkent, T., 2002.

Maşxura Şaripova.

Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

СЕБЗОР — ўтмишда Тошкентдаги даҳа номи. Шаҳарнинг шим.ғарбий қисмида жойлашган. Тошкентнинг 4 даҳасидан бири. Ҳудуди жиҳатидан энг кичиги. Чегараси ғарбдан Сағбон ва Кррасарой кўчаларининг оралиғидан (ҳоз. Зарқайнар кўчасининг ғарбидан), жан. дан Жангоб ариғидан ўтган. Шаҳарнинг шим. ва шарқ томондаги мавзеларида (Алвастикўприк, Ҳасанбой, Кўктерак, Бойқўрғон, Болтамозор, Гурунчариқ ва б.) себзорликларнинг дала ҳовлилари, боғлари бўлган. Тошкентнинг энг қад. арикларидан бири — Кайковус С. ҳудудидан ўтган. Шайбонийлардан Суюнчхўжахон томонидан бунёд этилган (1525 й.) Кайковус чорбоғи унинг бўйида жойлашган. 19-а. ўрталарида С.да 65 та маҳалла, 3 Мадраса (Бароқхон, Мўйи Муборак, Бекларбеги), 78 масжид бўлган, шаҳарнинг 3 дарвозаси (Лабзак, Тахтапул, Қорасарой), Эскижува бозорининг катта қисми, асосан, С. ҳудудида жойлашган. Аҳолиси (1870й.ларда 18650 киши), асосан, ҳунармандчилик, шаҳар ташқарисидаги ерларида деҳқончилик б-н шуғулланган. Муҳаммад Солиҳнчнг «Тарихи жадидаи Тошкант» асарида С. Ҳазрат Имом Қаффол Шоший даҳаси номи б-н қайд этилган. С.да Қаффол Шоший (Хасти Имом) мақбараси, Бароқхон мадрасаси ва б. меъморий ёдгорликлар жойлашган.

С. аҳолиси, айниқса, косиблари б-н шуҳрат қозонган, уларнинг маҳсулотлари Туркистон ўлкасининг бошқа шаҳарларига ҳам тарқалган. Аҳоли, шунингдек, ип газлама тўқиш ва читга гул босиш б-н машғул бўлган. Тахтапул, Чувалачи, Қорасарой, Ёв, Себзор ва Қозикўча маҳалла ва мавзелари аҳолиси ғалла экинлари ҳам экишган; мол жаллоблари даҳа аҳолисининг ўзига тўқ табақасини ташкил этган.

Ад.ҳ Маллицкий Н.Г., Тошкент маҳалла ва мавзелари, Т., 1996; Муҳаммаджонов А., Қадимги Тошкент, Т., 2002.

Машхура Шарипова.

Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.