Sedana
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 261-b. — ziyouz.com
Sedana (Nigella L.) — ayiqtovondoşlar oilasiga mansub bir yillik ötsimon ösimliklar turkumi; ziravor ekin. Asosan, yovvoyi S. (N. integrifolia Rgl.), madaniy ekma S. (N. sativa) turi Kavkaz va Örta Osiyoning adir va toğlarida uçraydi. Ziravor ösimlik sifatida ekiladi. Böyi 20— 75 sm, poya tubidagi barglari butun, yuqoridagilari panjasimon bölingan. Bargi (mevasi) tuklar b-n krplangan. Apr.—may oylarida gullab uruğlaydi. Yaxşi asal beradi. Uning qoramtir xuşböy uruğlarida efir moyi bor. Non pişirişda, karam va bodring tuzlaşda, veterinariya va tabobatda işlatiladi. Uruği oçiq maydonlarga erta bahorda sepiladi. Damaşq S.si (N. damasceana L.) turi manzarali ösimlik sifatida ekiladi. Uruği tarkibida damassenin alkaloidi va efir moyi bor.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЕДАНА (Nigella L.) — айиқтовондошлар оиласига мансуб бир йиллик ўтсимон ўсимликлар туркуми; зиравор экин. Асосан, ёввойи С. (N. integrifolia Rgl.), маданий экма С. (N. sativa) тури Кавказ ва Ўрта Осиёнинг адир ва тоғларида учрайди. Зиравор ўсимлик сифатида экилади. Бўйи 20— 75 см, поя тубидаги барглари бутун, юқоридагилари панжасимон бўлинган. Барги (меваси) туклар б-н крпланган. Апр.—май ойларида гуллаб уруғлайди. Яхши асал беради. Унинг қорамтир хушбўй уруғларида эфир мойи бор. Нон пиширишда, карам ва бодринг тузлашда, ветеринария ва табобатда ишлатилади. Уруғи очиқ майдонларга эрта баҳорда сепилади. Дамашқ С.си (N. damasceana L.) тури манзарали ўсимлик сифатида экилади. Уруғи таркибида дамасценин алкалоиди ва эфир мойи бор.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.