Sehrgarlik
Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328-b. — ziyouz.com
Sehrgarlik SEHRGARLIK, jodugarlik — xalq e'tiqodiga köra, ayrim odamlarning ziyon yetkaziş yoki undan xalos etiş, kasalliklarni tuzatiş borasidagi mö'jizaviy qobiliyati. S.ning paydo bölişi ibtidoiy din şakllari — animizm, fetişizm, ajdodlar ruhiga siğiniş va b. bilan boğliq. Ska işoniş deyarli hamma xalqlarga xos. Etnograflar fikriça, ziyon yetkazadigan S.ning ijtimoiy asosi qabilalar örtasidagi özaro duşmanlikdan kelib çiqqan. Boşqa qabila kişisiga kasallik, ölim tilab afsun öqiş, yovuz ruhlarga e'tiqod qilişning manbalaridan biri bölgan. S.ga işoniş buddizm, xristianlik, islom dinida va b. dinlarda sakdanib qolgan, qisman ular b-n aralaşib ketgan. Örta asrlarda Yevropada xristian çerkovida S — iblis xatti-harakatidir degan qaraş mavjud bölgan. Çerkov va dunyoviy hokimiyat S.da şubha qilingan barça kişilarni qattiq ta'qib etgan. Islomda S. b-n şuğullaniş oğir gunoh hisoblanadi.
Asl matn (kirill, PDF'dagidek)
СЕҲРГАРЛИК, жодугарлик — халқ эътиқодига кўра, айрим одамларнинг зиён етказиш ёки ундан халос этиш, касалликларни тузатиш борасидаги мўъжизавий қобилияти. С.нинг пайдо бўлиши ибтидоий дин шакллари — анимизм, фетишизм, аждодлар руҳига сиғиниш ва б. билан боғлиқ. Ска ишониш деярли ҳамма халқларга хос. Этнографлар фикрича, зиён етказадиган С.нинг ижтимоий асоси қабилалар ўртасидаги ўзаро душманликдан келиб чиққан. Бошқа қабила кишисига касаллик, ўлим тилаб афсун ўқиш, ёвуз руҳларга эътиқод қилишнинг манбаларидан бири бўлган. С.га ишониш буддизм, христианлик, ислом динида ва б. динларда сакданиб қолган, қисман улар б-н аралашиб кетган. Ўрта асрларда Европада христиан черковида С — иблис хатти-ҳаракатидир деган қараш мавжуд бўлган. Черков ва дунёвий ҳокимият С.да шубҳа қилинган барча кишиларни қаттиқ таъқиб этган. Исломда С. б-н шуғулланиш оғир гуноҳ ҳисобланади.
Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.