Asosiy mazmunga ötiş
Qidiriş…Ctrl K

    Şrift ölçami

    Sehrli kvadrat

    Manba: ÖzME, 7-jild (2000–2005), «Özbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy naşriyoti · elektron nusxa: ziyouz.com kutubxonasi, 328-b. — ziyouz.com

    Sehrli kvadrat — natural sonlardan iborat kvadrat. Natural sonlar p ta qator va p ta ustunga bölingan va hosil bulgan p2 kataklarga maxsus usulda yoziladi. Bunda har bir qator, har bir ustun va ikki boş diagonaldagi sonlar yiğindilari bir xil songa teng, ya'ni bu yiğindi j p(p + 1) dan iborat va p soni S.k.ning tartibi deyiladi. p=3 dan boşlab har qanday p uçun S.k. quriş mumkin. Bu kvadratlar mil. av. 2200 yilça ilgari paydo bölib, arablar bu kvadratlarni sehrli yoki mö'jizali deb ataşgan. S.k., asosan, qiziqarli matematikada qöllaniladi.

    Asl matn (kirill, PDF'dagidek)

    СЕҲРЛИ КВАДРАТ — натурал сонлардан иборат квадрат. Натурал сонлар п та қатор ва п та устунга бўлинган ва ҳосил булган п2 катакларга махсус усулда ёзилади. Бунда ҳар бир қатор, ҳар бир устун ва икки бош диагоналдаги сонлар йиғиндилари бир хил сонга тенг, яъни бу йиғинди j п(п + 1) дан иборат ва п сони С.к.нинг тартиби дейилади. п=3 дан бошлаб ҳар қандай п учун С.к. қуриш мумкин. Бу квадратлар мил. ав. 2200 йилча илгари пайдо бўлиб, араблар бу квадратларни сеҳрли ёки мўъжизали деб аташган. С.к., асосан, қизиқарли математикада қўлланилади.

    Matn ÖzME'dan o'zgartirişsiz olingan, faqat yozuvi yangi alifboga o'girilgan. Qisqartmalar asl holida. Xato ko'rsangiz — xabar bering.